Những lời dạy của Chúa Giê-su Ki-tô giúp con người đạt được sự khôn ngoan thiêng liêng

Bài Giảng trên Núi

(Ma-thi-ơ chương 5 đến 7)

Chương 5 (Giữ nguyên số câu)

Bình tâm trong hoạn nạn nhờ niềm hy vọng Cơ Đốc giáo

« Khi thấy những đám đông, ngài lên núi; và sau khi ngài ngồi xuống, các môn đồ đến gần ngài; 2 ngài mở miệng và bắt đầu dạy dỗ họ rằng:

3 “Hạnh phúc cho những ai nhận biết nhu cầu tâm linh của mình, vì vương quốc trên trời thuộc về họ.

4 “Hạnh phúc cho những ai than khóc, vì họ sẽ được an ủi.

5 “Hạnh phúc cho những ai có tính nhu mì, vì họ sẽ thừa hưởng trái đất.

6 “Hạnh phúc cho những ai đói khát sự công chính, vì họ sẽ được no nê.

7 “Hạnh phúc cho những ai lòng thương xót, vì họ sẽ được thương xót.

8 “Hạnh phúc cho những ai có lòng trong sạch, vì họ sẽ được thấy Đức Chúa Trời.

9 “Hạnh phúc cho những ai hòa giải, vì họ sẽ được gọi là ‘con Đức Chúa Trời’” (Ma-thi-ơ 5:1-9).

Chúng ta phải sử dụng năng lực trí tuệ của mình để hướng về tương lai bằng niềm vui trong hy vọng, vốn là một phần của bông trái thần khí: “Ngược lại, bông trái của thần khí là yêu thương, vui mừng, bình an, kiên nhẫn, nhân từ, nhân hậu, đức tin, mềm mại, tự chủ. Không có luật pháp nào chống lại những điều như thế” (Ga-la-ti 5:22,23). Kinh Thánh chép rằng Cha Trên Trời là một Đức Chúa Trời hạnh phúc và người Cơ Đốc đi rao truyền “tin mừng của Đức Chúa Trời hạnh phúc” (1 Ti-mô-thê 1:11). Trong khi hệ thống mọi sự này chưa bao giờ chìm trong bóng tối tâm linh sâu đậm như hiện nay, chúng ta phải là những nguồn sáng qua tin mừng mà mình chia sẻ, và cũng qua niềm vui hy vọng mà chúng ta muốn tỏa rạng đến người khác: “Anh em là ánh sáng của thế gian. Một thành xây trên núi thì không thể bị che khuất. Khi người ta thắp đèn, họ không đặt dưới cái giỏ mà đặt trên chân đèn, và nó soi sáng cho mọi người trong nhà. Cũng vậy, hãy để ánh sáng của anh em chiếu rạng trước mặt người ta, để họ thấy những việc lành của anh em mà tôn vinh Cha anh em ở trên trời” (Ma-thi-ơ 5:14-16). Hãy biến niềm vui của Đức Chúa Trời thành đồn lũy của chúng ta: “Đừng buồn rầu, vì niềm vui của *Giê-hô-va (YHWH) là đồn lũy của anh em” (Nê-hê-mi 8:10).

YHWH là danh thánh gồm bốn chữ cái của Danh Đức Chúa Trời. Trong bản dịch Kinh Thánh (Bản dịch Thế Giới Mới), danh này xuất hiện dưới cách phát âm được sử dụng phổ biến từ nhiều thế kỷ qua là “Giê-hô-va” (Jéhovah). Cách phát âm này có hai điểm chưa chính xác là chèn âm J thay vì I (i) hoặc Y, và chữ V tương ứng với W (vốn được phát âm là “Û” hoặc “u”, chứ không phải V). Cách phát âm chính xác của Danh Thánh bốn chữ cái là YeHou(W)aH, Yehouah. Cách phát âm chưa chính xác “Giê-hô-va” vẫn được giữ lại trong bản dịch Kinh Thánh đang dùng, tương tự như cách phát âm chưa chính xác của tên “Giê-su” (vốn được phát âm là Yeshua hoặc Yeshoua), vì chúng là những danh xưng quen thuộc nhất với độc giả (nhấp vào liên kết để xem chi tiết hơn bài nghiên cứu về Danh Đức Chúa Trời: Danh Đức Chúa Trời, YHWH, được phát âm như cách viết).

Hạnh phúc cho những ai bị bắt bớ vì sự công chính, vì vương quốc trên trời thuộc về họ

« 10 Hạnh phúc cho những ai bị bắt bớ vì sự công chính, vì vương quốc trên trời thuộc về họ.

11 “Hạnh phúc cho anh em khi bị người ta sỉ nhục, bắt bớ và vu khống đủ mọi điều xấu xa vì cớ tôi. 12 Hãy vui mừng và hớn hở, vì phần thưởng của anh em ở trên trời là rất lớn; bởi vì họ cũng từng bắt bớ các nhà tiên tri trước anh em như thế” (Ma-thi-ơ 5:10-12).

Chúa Giê-su Ki-tô đã múc lấy năng lượng cho sự chịu đựng của mình trước các thử thách bằng niềm vui của hy vọng được đặt trước mắt ngài. Việc tiếp thêm năng lượng để nuôi dưỡng sự chịu đựng của chúng ta bằng “niềm vui” từ hy vọng về sự sống đời đời đặt trước mắt là điều rất quan trọng. Đối với những thử thách, Chúa Giê-su Ki-tô đã dạy rằng hãy giải quyết chúng theo từng ngày một (Ma-thi-ơ 6:33,34). Việc áp dụng nguyên tắc này sẽ giúp chúng ta quản lý tốt nhất năng lượng tinh thần và cảm xúc để đối phó với các vấn đề thường nhật. Chúa Giê-su Ki-tô khuyên không nên lo lắng quá mức hoặc có những suy nghĩ tiêu cực về các vấn đề hoặc thử thách tương lai, điều có thể làm nghẽn tâm trí và tạo ra những cảm giác sợ hãi, kinh hoàng tiêu cực, từ đó có thể tước đi mọi năng lượng tâm linh của chúng ta (So sánh với Mác 4:18,19). Việc vui mừng trong hy vọng là rất quan trọng để có thể bền chí cho đến cuối cùng nhằm đạt được sự ứng nghiệm của niềm hy vọng Cơ Đốc về sự sống đời đời: “Hãy vui mừng và hớn hở, vì phần thưởng của anh em ở trên trời là rất lớn” (Ma-thi-ơ 5:12).

Một môn đồ có thể cứu mạng nhiều người qua thánh chức rao giảng Lời Chúa

« 13 Anh em là muối của đất; nhưng nếu muối mất vị mặn, làm sao cho nó mặn lại được? Nó không còn dùng được vào việc gì nữa, ngoại trừ bị quăng ra ngoài và bị người ta chà đạp dưới chân.

14 “Anh em là ánh sáng của thế gian. Một thành xây trên núi thì không thể bị che khuất. 15 Người ta thắp đèn không phải để đặt dưới cái giỏ, mà đặt trên chân đèn, và nó soi sáng cho mọi người trong nhà. 16 Cũng vậy, hãy để ánh sáng của anh em chiếu rạng trước mặt người ta, để họ thấy những việc lành của anh em mà tôn vinh Cha anh em ở trên trời » (Ma-thi-ơ 5:13-16).

Việc rao giảng và dạy dỗ Lời Đức Chúa Trời là những phương cách để làm chiếu sáng nguồn sáng tâm linh, một sự định hướng vững chắc cho cuộc sống giữa thế giới đầy tăm tối thuộc linh này. Từ tiếng Hy Lạp được dịch là “rao giảng” là “κηρύσσω” (kēryssō) (Theo từ điển Strong’s Concordance nghĩa là “to herald as public crier” (G2784)): “Công bố như một sứ giả công cộng”. Rao giảng là một sự tuyên bố công khai. Dù rao giảng là một hình thức dạy dỗ đơn giản được truyền bá một cách công khai, nhưng không nên nhầm lẫn nó với việc giảng dạy sư phạm về các giáo lý cơ bản của Kinh Thánh được đề cập trong Ma-thi-ơ 28:20, nơi Chúa Giê-su Ki-tô yêu cầu các môn đồ dạy dỗ những người mới làm phép lạ báp-têm nhằm giúp họ có một nền tảng Kinh Thánh vững chắc: “dạy họ giữ mọi điều mà tôi đã truyền cho anh em” (Ma-thi-ơ 28:20) (dạy họ: (διδάσκω (didasko) “dạy dỗ” (Strong’s Concordance “To teach” (G1321)).

Chúng ta có thể lấy hai ví dụ đơn giản trong Kinh Thánh để thấy sự khác biệt giữa sự đơn giản của một thông điệp được rao giảng (thường chỉ bằng một câu ngắn) và một sự dạy dỗ dưới hình thức bài giảng:
Việc rao giảng: “Từ lúc đó, Chúa Giê-su bắt đầu rao giảng (kēryssō) và nói rằng: ‘Hãy ăn năn, vì vương quốc trên trời đã đến gần’” (Ma-thi-ơ 4:17). Trong Lu-ca 10:9, khi Chúa Giê-su Ki-tô sai 70 môn đồ đi rao giảng trước ngài, ngài cũng giao cho họ đúng một chủ đề tuyên bố rất đơn giản: “Vương quốc của Đức Chúa Trời đã đến gần anh em”.

Việc dạy dỗ dưới hình thức bài giảng: “Khi thấy những đám đông, ngài lên núi; và sau khi ngài ngồi xuống, các môn đồ đến gần ngài; ngài mở miệng và bắt đầu dạy dỗ (didasko) họ rằng” (Ma-thi-ơ 5:1,2). Do đó, Bài Giảng trên Núi không phải là một lời tuyên bố công khai đơn thuần, mà là một sự dạy dỗ sư phạm Kinh Thánh dưới hình thức một bài diễn thuyết công cộng kéo dài khoảng nửa tiếng (trong trường hợp đó).

Tuy nhiên, Chúa Giê-su Ki-tô đã dùng cụm từ “việc lành”, ánh sáng tâm linh này phải được tỏa sáng thông qua tư cách đạo đức Cơ Đốc mẫu mực của chúng ta.

Hãy noi gương Chúa Giê-su Ki-tô về lòng trung thành trong mọi sự

« 17 “Đừng tưởng tôi đến để hủy bỏ Luật Pháp hay các Sách Tiên Tri. Tôi đến không phải để hủy bỏ nhưng để làm trọn; 18 vì quả thật, tôi nói với anh em, cho đến khi trời đất qua đi, một chữ nhỏ nhất hoặc một nét chữ nào trong Luật Pháp cũng không thể qua đi cho đến khi mọi sự được thành tựu. 19 Vì vậy, ai hủy bỏ một điều cực nhỏ nào trong các điều răn này và dạy người ta làm như thế, sẽ bị gọi là ‘nhỏ nhất’ trong vương quốc trên trời. Còn ai vâng giữ và dạy những điều ấy, sẽ được gọi là ‘lớn’ trong vương quốc trên trời. 20 Vì tôi nói cho anh em biết, nếu sự công chính của anh em không hơn sự công chính của các thầy thông giáo và người Pha-ri-si, anh em quyết không thể vào vương quốc trên trời được » (Ma-thi-ơ 5:17-20).

Chúa Giê-su Ki-tô đã làm trọn Luật Pháp ban cho Môi-se. Người Cơ Đốc không còn ở dưới luật pháp ban cho Môi-se nữa. Chúa Giê-su Ki-tô là sự kết thúc của luật pháp ban cho Môi-se: “Vì Đấng Ki-tô là sự kết thúc của Luật Pháp, để mọi người thể hiện đức tin đều đạt được sự công chính” (Rô-ma 10:4). Tuy nhiên, Chúa Giê-su Ki-tô khuyến khích chúng ta phải trung thành từ những việc nhỏ. “Ai trung thành trong việc cực nhỏ cũng trung thành trong việc lớn, và ai không ngay thẳng trong việc cực nhỏ cũng không ngay thẳng trong việc lớn” (Lu-ca 16:10).

Điều quan trọng là phải thấm nhuần quan điểm của Đức Chúa Trời về sự trộm cắp và lừa dối. Khi A-đam và Ê-va phạm tội dưới sự cám dỗ của ma quỷ, đã có lời nói dối của ma quỷ và hành vi trộm cắp trái cây thuộc về Đức Chúa Trời của A-đam và Ê-va (Sáng thế ký chương 3). Về lời tường thuật Kinh Thánh này, Chúa Giê-su Ki-tô đã liên hệ lời nói dối của ma quỷ với tội giết người: “Anh em ra từ cha mình là Ma quỷ, và anh em muốn thực hiện những ham muốn của cha mình. Ngay từ đầu, hắn đã là kẻ giết người và không đứng vững trong sự thật, vì sự thật không ở trong hắn. Khi hắn nói dối là nói theo bản tính tự nhiên của mình, vì hắn là kẻ nói dối và là cha của sự nói dối” (Giăng 8:44). Qua lời nói dối này của ma quỷ, tội lỗi đã vào thế gian bởi sự không vâng lời của người người đàn ông đầu tiên là A-đam. Kết quả là cái chết đã lan truyền đến toàn thể dòng dõi của ông cả về mặt tâm linh lẫn di truyền (Rô-ma 5:12; 6:23). Trước tình cảnh dường như không có lối thoát này cho toàn nhân loại, Giê-hô-va Đức Chúa Trời, Đấng làm Cha, đã phải bằng lòng để Con yêu dấu của Ngài là Chúa Giê-su Ki-tô (Yehoshuah Mashiah) chịu chết làm giá chuộc để cứu nhân loại (Giăng 3:16,36).

Điều này có thể được minh họa qua ví dụ về A-na-nia và Sa-phi-ra, vợ ông, những người đã bán tài sản của mình để quyên góp tiền cho hội thánh Cơ Đốc thời các sứ đồ. Tuy nhiên, lời tường thuật cho chúng ta biết rằng họ đã giữ lại một phần tiền bán được cho riêng mình, trong khi lại làm cho các sứ đồ tin rằng họ đã hiến tặng toàn bộ. Kết quả là Đức Chúa Trời đã phạt họ phải chết vì đã nói lời nói dối như vậy (Công vụ 5:1-11). Kết luận của Kinh Thánh thật đơn giản: lời nói dối có thể dẫn đến những hậu quả tai hại không chỉ cho các nạn nhân, mà còn cho chính những kẻ nói dối.

Chúa Giê-su Ki-tô nghiêm cấm giết người, thù hận và sỉ nhục

« 21 “Anh em đã nghe người xưa được bảo rằng: ‘Ngươi không được giết người; ai giết người sẽ phải trả lời trước tòa án’. 22 Tuy nhiên, tôi nói với anh em: Bất cứ ai tiếp tục giận anh em mình sẽ phải trả lời trước tòa án; còn ai dùng lời lẽ khinh miệt không thể chấp nhận được mà nhục mạ anh em mình sẽ phải trả lời trước Tòa tối cao; còn ai nói: ‘Đồ điên rồ đáng khinh!’ sẽ có nguy cơ bị quăng vào lửa Ge-hen-na (lửa địa ngục)” » (Ma-thi-ơ 5:21-22).

Khi bị bắt giữ dẫn đến cái chết của mình, Chúa Giê-su Ki-tô đã nghiêm cấm việc sử dụng vũ khí, ngay cả để bảo vệ ngài hoặc bảo vệ danh tiếng của ngài: “Chúa Giê-su bèn nói với người: ‘Hãy xỏ gươm vào vỏ, vì tất cả những ai cầm gươm sẽ chết vì gươm’” (Ma-thi-ơ 26:52). Việc giết người và cố ý sát hại bị nghiêm cấm, vì lý do cá nhân và ngay cả vì lòng yêu nước mang tính tôn giáo hoặc quốc gia. Lời tuyên bố này của Đấng Ki-tô là một lời nhắc nhở về những gì đã được chép trong lời tiên tri của Ê-sai: “Họ sẽ rèn gươm thành lưỡi cày, giáo thành lưỡi liềm. Nước này sẽ không tuốt gươm nghịch lại nước khác, và họ cũng không còn học chinh chiến nữa” (Ê-sai 2:4).

Việc không còn học chinh chiến nữa rõ ràng bao gồm cả việc không thực hiện các môn thể thao đối kháng hoặc võ thuật, ngay cả khi được bao biện bằng những tuyên truyền tôn giáo rằng đó là vì mục đích “tự vệ”. Việc biến cơ thể con người thành một “vũ khí tự vệ” có thể nhanh chóng trở thành “một vũ khí tấn công” có khả năng gây thương tích hoặc gây chết người… Người Cơ Đốc không được nuôi dưỡng tâm trí bằng các buổi biểu diễn thể thao bạo lực hoặc những bộ phim đề cao tính bạo lực vô cớ. Điều này hoàn toàn đáng ghét trước mắt Giê-hô-va Đức Chúa Trời: “Đức Giê-hô-va xem xét người công chính lẫn kẻ gian ác; người nào yêu chuộng sự bạo lực, lòng Ngài thật ghét cay ghét đắng” (Thi thiên 11:5).

Cụm từ « Ge-hen-na lửa » (lửa địa ngục) được Chúa Giê-su Ki-tô sử dụng mang chính xác ý nghĩa của sự hủy diệt hoặc cái chết không có cơ hội sống lại. Ge-hen-na nằm ở đâu? Nơi này nằm ở phía nam thành Giê-ru-sa-lem, phía ngoài các bức tường thành. Đó đơn giản là bãi rác của thành Giê-ru-sa-lem, tồn tại vào thời Chúa Giê-su Ki-tô và được gọi là Thung lũng Hin-nôm (Gê Hinnom) hay Ge-hen-na. Người ta ném và đốt rác thải của thành phố tại đó, cũng như xác động vật và xác của những tên tội phạm sau khi bị hành hình mà bị coi là không xứng đáng được chôn cất (thậm chí trong tiềm thức tập thể của Kinh Thánh, là không xứng đáng được sống lại (“Nó sẽ bị chôn như chôn một con lừa, bị kéo lê và quăng ra ngoài các cổng thành Giê-ru-sa-lem” (Giê-rê-mi 22:19)).

Bản dịch Kinh Thánh sang tiếng La-tinh đã tạo ra một sự mơ hồ trong việc thấu hiểu tình trạng của người chết. Như chúng ta đã thấy, cần phải phân biệt giữa từ Sheol trong tiếng Hê-bơ-rơ và Hades trong tiếng Hy Lạp một mặt, với từ Ge-hen-na mặt khác. Trong một số bản dịch Kinh Thánh, cả ba từ này đều được dịch bằng một từ có nguồn gốc La-tinh là « enfer » (infernus – địa ngục). Việc làm này đã tạo ra sự nhầm lẫn trong cách hiểu về từ Ge-hen-na, biến nó thành một giáo lý không có trong Kinh Thánh về sự tồn tại của một địa ngục lửa thiêu đốt hành hạ con người.

Chúa Giê-su Ki-tô đã sử dụng từ “Ge-hen-na” hay “Ge-hen-na lửa” như một địa danh có thật và được tất cả những người cùng thời với ngài biết đến, nhằm minh họa cho sự phán xét đời đời và ý niệm về một sự hủy diệt không có khả năng sống lại, tức là cái chết thứ hai. Điều thú vị là trong Bài Giảng trên Núi, Chúa Giê-su Ki-tô đã nhắc đến địa danh này ba lần mà không nhất thiết phải giải thích rõ ý nghĩa của nó. Tại sao? Đơn giản là vì ngay cả ở Ga-li-lê, cách Giê-ru-sa-lem 100 km về phía bắc, nơi hủy diệt này vẫn rất nổi tiếng và không cần bất kỳ sự mô tả hay giải thích nào (Ma-thi-ơ 5:22,29,30). Ge-hen-na được liên đới với một ngọn lửa không hề tắt, tại sao vậy? Vì một lý do rõ ràng rằng một nơi như thế khi ở gần thành phố sẽ đại diện cho mối nguy hại cho sức khỏe của hầu hết cư dân nếu nó không được duy trì bởi một ngọn lửa vĩnh viễn hoặc liên tục bằng lưu huỳnh nhằm phân hủy nhanh chóng hơn toàn bộ rác thải của thành phố (Mác 9:47,48).

Mối quan hệ tốt đẹp với Đức Chúa Trời đi đôi với mối quan hệ tốt đẹp với người lân cận, biết khéo léo giải quyết các xung đột cá nhân

« 23 “Vậy, nếu con đang mang lễ vật đến bàn thờ mà sực nhớ có anh em đang bất bình với con, 24 hãy để lễ vật trước bàn thờ và đi về; trước hết hãy hòa giải với anh em con đã, rồi sau đó trở lại dâng lễ vật.

25 “Hãy nhanh chóng dàn xếp mọi sự với người kiện con, đang khi con cùng người ấy đi trên đường [đến tòa án], kẻo người kiện trao con cho quan tòa, quan tòa trao cho viên hộ vệ, và con bị tống vào ngục. 26 Quả thật, tôi nói với con: Con quyết không ra khỏi đó được cho đến khi trả hết đồng tiền cuối cùng có giá trị nhỏ nhất » (Ma-thi-ơ 5:23-26).

Chúa Giê-su Ki-tô đã dạy rằng tốt hơn hết là nên giải quyết vấn đề với người lân cận trước khi cầu nguyện với Đức Chúa Trời. Chúa Giê-su Ki-tô giải thích rằng để có một mối quan hệ tốt đẹp với Đức Chúa Trời, chúng ta phải có mối quan hệ tốt đẹp với người lân cận. Chúng ta phải giải quyết nhanh chóng nhất có thể các vấn đề với người lân cận của mình, đặc biệt là nếu chúng ta đã phạm tội chống lại họ.

Cũng trong chính chương này, Chúa Giê-su Ki-tô đã dạy phải yêu thương kẻ thù của mình (Ma-thi-ơ 5:38-48). Động từ “yêu thương” trong bối cảnh này cần được hiểu theo nghĩa của một tình yêu dựa trên lý trí, mà không nhất thiết phải chứa đựng tình cảm nồng hậu đối với kẻ thù của chúng ta. Ví dụ, khi một người lăng mạ hoặc cư xử tệ với chúng ta, tình yêu dựa trên các nguyên tắc Kinh Thánh sẽ ngăn cản chúng ta đáp trả sự lăng mạ bằng lăng mạ, hoặc thù hận bằng thù hận. Bằng cách này, vòng luẩn quẩn của thù hận nối tiếp thù hận sẽ bị phá vỡ để thay thế bằng vòng tuần hoàn đạo đức mà Chúa Giê-su Ki-tô yêu cầu: đáp lại sự thù hận của kẻ thù bằng sự tự chủ, bằng một tình yêu dựa trên sự đúng đắn, tư cách tốt lịch sự, sự giáo dục tốt và lẽ phải (Ga-la-ti 5:22,23 “Bông trái của thần khí”). Cách hành động này có lẽ sẽ khuyến khích họ thay đổi thái độ đối với chúng ta.

Động cơ của hành động (tốt hay xấu) cũng quan trọng y như chính hành động đó (tốt hay xấu)

« Anh em đã nghe lời bảo rằng: ‘Ngươi không được phạm tội ngoại tình’. 28 Nhưng tôi nói với anh em: Bất cứ ai cứ nhìn một phụ nữ và nảy sinh ham muốn nhục dục với người ấy thì trong lòng đã phạm tội ngoại tình với người ấy rồi. 29 Vậy, nếu mắt phải con làm con vấp ngã, hãy móc nó ra và quăng xa khỏi con. Thà con mất một phần thân thể còn hơn là cả thân thể bị quăng vào Ge-hen-na. 30 Lại nữa, nếu tay phải con làm con vấp ngã, hãy chặt nó đi và quăng xa khỏi con. Thà con mất một phần thân thể còn hơn là cả thân thể phải sa vào Ge-hen-na » (Ma-thi-ơ 5:27-30).

Trái tim mang tính biểu tượng cấu thành nên thế giới tâm linh bên trong của một con người, được tạo thành từ những suy xét đi kèm với lời nói và hành động (tốt hoặc xấu). Chúa Giê-su Ki-tô đã giải thích rất rõ điều gì làm cho một người trở nên trong sạch hay ô uế dựa vào tình trạng của lòng họ: “Tuy nhiên, những gì ra từ miệng thì xuất phát từ lòng, và những điều đó làm ô uế con người. Chẳng hạn, từ lòng ra những suy nghĩ xấu xa, giết người, ngoại tình, gian dâm, trộm cắp, làm chứng dối và phạm thượng. Đó là những điều làm ô uế con người” (Ma-thi-ơ 15:18-20). Trong trường hợp này, Chúa Giê-su Ki-tô mô tả một con người trong tình trạng không cắt bì về mặt tâm linh, với “bao quy đầu của cõi lòng”, cùng với những suy xét xấu xa khiến người đó trở nên ô uế trước mặt Đức Chúa Trời và không xứng đáng có được sự sống (Xem lại Châm ngôn 4:23). “Người tốt do kho tàng thiện tích lũy trong lòng mà sinh ra điều thiện; người xấu do kho tàng ác tích lũy trong lòng mà sinh ra điều ác” (Ma-thi-ơ 12:35). Trong phần đầu của lời khẳng định của Chúa Giê-su Ki-tô, ngài mô tả một con người có cõi lòng đã được cắt bì về mặt tâm linh.

Quan điểm của Chúa Giê-su Ki-tô về việc ly dị và tái hôn

« 31 “Cũng có lời bảo rằng: ‘Ai ly dị vợ thì phải cho nàng một tờ ly dị’. 32 Tuy nhiên, tôi nói với anh em: Bất cứ ai ly dị vợ—ngoại trừ vì lý do gian dâm—là đẩy vợ đến chỗ phạm tội ngoại tình; còn ai kết hôn với người phụ nữ bị ly dị thì phạm tội ngoại tình” » (Ma-thi-ơ 5:31-32).

« Có mấy người Pha-ri-si đến gần ngài với ý định thử ngài, họ hỏi: “Một người có được phép ly dị vợ vì bất cứ lý do nào không?”. Ngài đáp: “Anh em chưa đọc sao? Đấng tạo ra họ ngay từ ban đầu đã làm nên người nam và người nữ, rồi phán: ‘Vì lý do đó, người nam sẽ lìa cha mẹ và gắn bó với vợ mình, rồi cả hai sẽ nên một thịt’? Thế thì họ không còn là hai nữa, mà là một thịt. Vậy, những ai Đức Chúa Trời đã phối hợp, loài người không được phân rẽ”. Họ hỏi ngài: “Vậy tại sao Môi-se lại quy định là phải cho vợ tờ ly hôn rồi mới ly dị?”. Ngài nói: “Vì lòng anh em chai đá nên Môi-se mới nhân nhượng cho phép anh em ly dị vợ, chứ từ ban đầu không có như thế. Tôi nói với anh em, bất cứ ai ly dị vợ—ngoại trừ vì lý do gian dâm—và kết hôn với người khác thì phạm tội ngoại tình” » (Ma-thi-ơ 19:3-9).

Như vậy, việc ly dị và tái hôn chỉ được phép vì lý do gian dâm, nghĩa là những quan hệ tình dục mà Kinh Thánh kết án, chẳng hạn như ngoại tình, đồng tính luyến ái và các hành vi tình dục đồi bại khác. Điều làm rạn nứt hoặc cắt đứt mối dây hôn nhân chính là cái chết của người bạn đời và sự gian dâm, thường là ngoại tình. Dĩ nhiên, trong trường hợp ngoại tình, việc ly dị không diễn ra một cách tự động. Người bạn đời bị tổn thương có thể tha thứ. Trong trường hợp đó, với sự đồng thuận của cả hai, đời sống vợ chồng có thể tiếp tục. Khi tình huống này xảy ra, người bạn đời từng bị tổn thương sẽ không thể thay đổi quyết định của mình xét theo phương diện Kinh Thánh (và nếu điều đó xảy ra mà không có thêm bằng chứng ngoại tình nào khác, người đó sẽ không thể tái hôn). Nếu có sự tái phạm với bằng chứng ngoại tình rõ ràng, và lần này người bạn đời bị tổn thương không tha thứ, họ có quyền ly dị và tái hôn.

Đối với những ai có mưu đồ đen tối khi cố tình tìm đến sự ngoại tình, hoặc dùng thủ đoạn thao túng để đẩy người bạn đời của mình vào thế ngoại tình—như cách diễn đạt của Đấng Ki-tô (chẳng hạn như việc cấm vận tình dục không có lý do chính đáng nhằm đẩy người bạn đời đang có nhu cầu vào chỗ phạm sai lầm)—để rồi cắt đứt mối dây hôn nhân thánh khiết, rồi sau đó lại trông cậy vào lòng thương xót của Đức Chúa Trời để được tha thứ, thì họ đang hoàn toàn lầm đường lạc lối: “Mọi người phải tôn trọng hôn nhân, chớ làm ô uế giường vợ chồng, vì Đức Chúa Trời sẽ phán xét kẻ gian dâm và kẻ ngoại tình” (Hê-bơ-rơ 13:4).

Tôn trọng lời hứa bằng cách nói lên sự thật

« Anh em cũng nghe người xưa được bảo rằng: ‘Ngươi không được thề mà không giữ lời, nhưng phải thực hiện lời thề với Đức Giê-hô-va’. 34 Tuy nhiên, tôi nói với anh em: Đừng thề chi hết: đừng chỉ trời, vì trời là ngôi của Đức Chúa Trời; 35 đừng chỉ đất, vì đất là bệ chân Ngài; đừng chỉ Giê-ru-sa-lem, vì đó là thành của Vua Lớn. 36 Con cũng đừng chỉ đầu mình mà thề, vì con không thể làm cho một sợi tóc hóa trắng hay đen được. 37 Nhưng tiếng của anh em, Có phải là Có, Không phải là Không; còn thêm thắt điều gì là do Kẻ Ác mà ra » (Ma-thi-ơ 5:33-37).

Việc tôn trọng lời hứa chứng tỏ rằng chúng ta phải luôn nói sự thật. Kinh Thánh có chép: “Đừng nói dối nhau nữa. Hãy lột bỏ nhân cách cũ cùng các hành vi của nó” (Cô-lô-se 3:9).

Điều quan trọng là phải thấm nhuần quan điểm của Đức Chúa Trời về sự trộm cắp và lừa dối. Khi A-đam và Ê-va phạm tội dưới sự cám dỗ của ma quỷ, đã có lời nói dối của ma quỷ và hành vi trộm cắp trái cây thuộc về Đức Chúa Trời của A-đam và Ê-va (Sáng thế ký chương 3). Về lời tường thuật Kinh Thánh này, Chúa Giê-su Ki-tô đã liên hệ lời nói dối của ma quỷ với tội giết người: “Anh em ra từ cha mình là Ma quỷ, và anh em muốn thực hiện những ham muốn của cha mình. Ngay từ đầu, hắn đã là kẻ giết người và không đứng vững trong sự thật, vì sự thật không ở trong hắn. Khi hắn nói dối là nói theo bản tính tự nhiên của mình, vì hắn là kẻ nói dối và là cha của sự nói dối” (Giăng 8:44). Qua lời nói dối này của ma quỷ, tội lỗi đã vào thế gian bởi sự không vâng lời của người đàn ông đầu tiên là A-đam. Kết quả là cái chết đã lan truyền đến toàn thể dòng dõi của ông cả về mặt tâm linh lẫn di truyền (Rô-ma 5:12; 6:23). Trước tình cảnh dường như không có lối thoát này cho toàn nhân loại, Giê-hô-va Đức Chúa Trời, Đấng làm Cha, đã phải bằng lòng để Con yêu dấu của Ngài là Chúa Giê-su Ki-tô (Yehoshuah Mashiah) chịu chết làm giá chuộc để cứu nhân loại (Giăng 3:16,36).

Nhìn từ góc độ này, chúng ta hiểu rõ hơn lời của Chúa Giê-su Ki-tô khi ngài liên kết lời nói dối với tội sát nhân hoặc giết người trong trường hợp của ma quỷ, và cũng đối với những đứa con trên đất của Sa-tan, những kẻ liên tục tìm cách giết ngài (Giăng 5:18; 7:1). Đôi khi, một số người nói rằng có những lời nói dối “nhỏ” và những lời nói dối “lớn”. Vấn đề là “sự cần thiết” của một lời nói dối và thang độ nghiêm trọng của nó thường do chính những kẻ nói dối tự đặt ra. Tuy nhiên, để trở lại với ý tưởng quan trọng, chúng ta cần phải biết quan điểm của Đức Chúa Trời về vấn đề này thông qua các lời tường thuật trong Kinh Thánh. Một lời tuyên bố đơn giản của Đấng Ki-tô cho thấy việc con người tự lập ra một thang độ nghiêm trọng như vậy là một sai lầm: “Ai trung thành trong việc cực nhỏ cũng trung thành trong việc lớn, và ai không ngay thẳng trong việc cực nhỏ cũng không ngay thẳng trong việc lớn” (Lu-ca 16:10). Điều này có thể được minh họa qua ví dụ về A-na-nia và Sa-phi-ra, vợ ông, những người đã bán tài sản của mình để quyên góp tiền cho hội thánh Cơ Đốc thời các sứ đồ. Tuy nhiên, lời tường thuật cho chúng ta biết rằng họ đã giữ lại một phần tiền bán được cho riêng mình, trong khi lại làm cho các sứ đồ tin rằng họ đã hiến tặng toàn bộ. Kết quả là Đức Chúa Trời đã phạt họ phải chết vì đã nói lời nói dối như vậy (Công vụ 5:1-11). Kết luận của Kinh Thánh thật đơn giản: lời nói dối có thể dẫn đến những hậu quả tai hại không chỉ cho các nạn nhân, mà còn cho chính những kẻ nói dối.

Chúng ta phải là những người hiếu hòa, yêu chuộng hòa bình

và là những người kiến tạo hòa bình, đem lại sự hòa thuận

« 38 Anh em đã nghe lời bảo rằng: ‘Mắt đền mắt, răng đền răng’. 39 Tuy nhiên, tôi nói với anh em: Đừng chống cự kẻ dữ; trái lại, ai vạt má bên phải con, hãy đưa luôn má bên kia cho họ. 40 Nếu ai muốn kiện con ra tòa để đoạt chiếc áo trong, hãy để họ lấy luôn chiếc áo ngoài. 41 Nếu ai có thẩm quyền ép con đi một dặm, hãy đi hai dặm với họ. 42 Ai xin thì hãy cho, và ai muốn mượn mà không tính lãi thì đừng quay lưng đi » (Ma-thi-ơ 5:38-42).

Hãy nên trọn vẹn như Cha Trên Trời là trọn vẹn trong việc thể hiện tình yêu thương với người lân cận

« Anh em đã nghe lời bảo rằng: ‘Hãy yêu người lân cận và ghét kẻ thù’. 44 Tuy nhiên, tôi nói với anh em: Hãy tiếp tục yêu kẻ thù và cầu nguyện cho những kẻ bắt bớ anh em, 45 để chứng tỏ anh em là con của Cha ở trên trời, vì Ngài khiến mặt trời mọc lên soi sáng kẻ ác lẫn người thiện và cho mưa xuống trên người công chính lẫn kẻ bất chính. 46 Vì nếu anh em chỉ yêu những ai yêu mình thì có phần thưởng gì đâu? Những kẻ thu thuế chẳng phải cũng làm như thế sao? 47 Và nếu anh em chỉ chào hỏi anh em mình thì có gì đặc biệt đâu? Dân ngoại chẳng phải cũng làm như thế sao? 48 Thế thì anh em phải nên trọn vẹn, như Cha anh em ở trên trời là trọn vẹn » (Ma-thi-ơ 5:43-48).

Động từ “yêu thương” trong bối cảnh này cần được hiểu theo nghĩa của một tình yêu dựa trên lý trí, mà không nhất thiết phải chứa đựng tình cảm nồng hậu đối với kẻ thù của chúng ta. Ví dụ, khi một người lăng mạ hoặc cư xử tệ với chúng ta, tình yêu dựa trên các nguyên tắc Kinh Thánh sẽ ngăn cản chúng ta đáp trả sự lăng mạ bằng lăng mạ, hoặc thù hận bằng thù hận. Bằng cách này, vòng luẩn quẩn của thù hận nối tiếp thù hận sẽ bị phá vỡ để thay thế bằng vòng tuần hoàn đạo đức mà Chúa Giê-su Ki-tô yêu cầu: đáp lại sự thù hận của kẻ thù bằng sự tự chủ, bằng một tình yêu dựa trên sự đúng đắn, tư cách tốt lịch sự, sự giáo dục tốt và lẽ phải (Ga-la-ti 5:22,23 “Bông trái của thần khí”). Cách hành động này có lẽ sẽ khuyến khích họ thay đổi thái độ đối với chúng ta.

Bài Giảng trên Núi

(Ma-thi-ơ chương 6)

Hãy phụng sự Đức Chúa Trời với lòng khiêm nhường, khiêm tốn và kín đáo để tôn vinh danh Ngài

« Hãy cẩn thận, đừng thực hiện sự công chính của mình trước mặt người ta để được họ chú ý; bằng không, anh em sẽ không có phần thưởng nơi Cha ở trên trời. 2 Vậy, khi làm việc cứu trợ nhân từ, đừng thổi kèn báo trước, như những kẻ đạo đức giả thường làm trong các nhà hội và ngoài đường phố để được người ta ca tụng. Quả thật, tôi nói với anh em: Họ đã nhận đủ phần thưởng của mình rồi. 3 Còn con, khi làm việc cứu trợ nhân từ, đừng cho tay trái biết tay phải làm gì, 4 để việc cứu trợ của con được kín đáo; bấy giờ Cha con, Đấng quan sát trong nơi kín đáo, sẽ ban thưởng cho con. (…) 16 Khi kiêng ăn, đừng lộ vẻ mặt ủ dột như những kẻ đạo đức giả, vì họ làm cho mặt mày nhem nhuốc để người ta thấy mình đang kiêng ăn. Quả thật, tôi nói với anh em: Họ đã nhận đủ phần thưởng của mình rồi. 17 Nhưng con, khi kiêng ăn, hãy xức dầu trên đầu và rửa mặt, 18 để người ta không biết con đang kiêng ăn, mà chỉ có Cha con, Đấng ở nơi kín đáo, biết mà thôi; bấy giờ Cha con, Đấng quan sát trong nơi kín đáo, sẽ ban thưởng cho con » (Ma-thi-ơ 6:1-4,16-18).

Chúa Giê-su Ki-tô cảnh báo con người rằng nếu ai làm việc vì vinh quang của chính mình nhằm gặt hái một hình thức công nhận từ người đời cho những việc mình làm, thì phần thưởng nhận được sẽ chỉ là sự hư vinh ngắn ngủi và huyễn hoặc của loài người, chứ không có phần thưởng nào từ Đức Chúa Trời. Cha Trên Trời chỉ ban thưởng cho những con người bước đi cách khiêm tốn với Ngài: “Hỡi người từ đất mà ra, Ngài đã cho ngươi biết điều gì là tốt. Điều Đức Giê-hô-va đòi hỏi nơi ngươi là gì? Chẳng phải là thực thi công lý, yêu chuộng sự nhân từ và bước đi cách khiêm tốn với Đức Chúa Trời của ngươi sao?” (Mi-chê 6:8). Phần thưởng của Đức Chúa Trời dành cho những việc lành của chúng ta—vốn được thực hiện trong sự không hay biết của người đời—là phần thưởng vĩnh cửu.

Hãy nhớ lại những gì Chúa Giê-su Ki-tô đã nói ở đầu Bài Giảng trên Núi: các môn đồ ngài là ánh sáng của thế gian, và những việc lành họ làm phải tôn vinh Cha ngài (Ma-thi-ơ 5:14-16). Do đó, chúng ta hãy luôn quan tâm sao cho vinh hiển từ những hành động tốt đẹp của mình luôn thuộc về Đức Chúa Trời: “Cho nên, dù ăn, dù uống, hay làm bất cứ việc gì khác, hãy làm tất cả vì sự vinh hiển của Đức Chúa Trời” (1 Cô-rinh-tô 10:31).

Chúa Giê-su Ki-tô hướng dẫn chúng ta cách cầu nguyện với Cha Trên Trời

« 5 Hơn nữa, khi cầu nguyện, anh em đừng làm như những kẻ đạo đức giả; vì họ thích đứng cầu nguyện trong các nhà hội và tại các góc đường lớn để người ta nhìn thấy. Quả thật, tôi nói với anh em: Họ đã nhận đủ phần thưởng của mình rồi. 6 Còn con, khi cầu nguyện, hãy vào phòng riêng, đóng cửa lại, rồi cầu nguyện với Cha con, Đấng ở nơi kín đáo; bấy giờ Cha con, Đấng quan sát trong nơi kín đáo, sẽ ban thưởng cho con. 7 Khi cầu nguyện, đừng lặp đi lặp lại một lời vô nghĩa như dân ngoại thường làm, vì họ tưởng rằng nhờ nói nhiều mà mình được nhậm lời. 8 Thế nên, đừng bắt chước họ, vì Đức Chúa Trời là Cha anh em biết anh em cần gì trước khi anh em cầu xin Ngài » (Ma-thi-ơ 6:5-8).

Điều này đơn giản là một lời nhắc nhở về điều răn đầu tiên trong mười điều răn: chúng ta chỉ được thờ phượng một mình Đức Giê-hô-va. Chúng ta không được dâng lời cầu nguyện lên Chúa Giê-su Ki-tô, vì ngài là Con Đức Chúa Trời chứ không phải là Đức Chúa Trời Toàn Năng. Chính sứ đồ Phi-e-rơ cũng đã xác định Chúa Giê-su Ki-tô là Con Đức Chúa Trời. Sau câu trả lời chính xác đó, Chúa Giê-su Ki-tô đã khen ngợi sứ đồ Phi-e-rơ: “Si-môn Phi-e-rơ thưa rằng: ‘Thầy là Đấng Ki-tô, Con Đức Chúa Trời hằng sống’. Chúa Giê-su đáp: ‘Hạnh phúc cho con, Si-môn con Giô-na, vì không phải thịt và huyết tiết lộ điều này cho con, mà là Cha thầy ở trên trời’” (Ma-thi-ơ 16:16,17). Hơn nữa, Giê-hô-va Đức Chúa Trời không thuộc về một bộ Ba ngôi nào cả. Giáo lý Tam Vị Nhất Thể (Ba Ngôi) không có trong Kinh Thánh.

Những “người thờ phượng chân thật” phải thờ phượng Đức Chúa Trời bằng “thần khí”, hay theo cách thiêng liêng, mà không dùng đến các biểu tượng tôn giáo mang tính thần tượng như thập tự giá, tượng thờ, tranh ảnh hoặc huy chương liên quan đến việc thờ kính Ma-ri hay các “thánh” khác. Nếu một người Cơ Đốc có những vật dụng như vậy, họ phải vứt bỏ hoặc tiêu hủy chúng (Công vụ 19:19,20). Người Cơ Đốc phải thờ phượng Đức Chúa Trời bằng “sự thật” được bày tỏ trong Kinh Thánh (Giăng 17:17; 2 Ti-mô-thê 3:16,17; 2 Phi-e-rơ 1:20,21). Người Cơ Đốc không được làm những cử chỉ không phù hợp với Kinh Thánh trước và sau khi cầu nguyện, chẳng hạn như làm dấu thánh giá. Đó là một thực hành phi Kinh Thánh và không hề tồn tại vào thời các sứ đồ. Như sứ đồ Phao-lô đã viết dưới sự thần cảm: “Vì vậy, hỡi anh em yêu dấu, hãy lánh xa sự thờ thần tượng” (1 Cô-rinh-tô 10:14).

Liệu có nên lặp đi lặp lại lời cầu nguyện này một cách máy móc mà không suy nghĩ hay không? Dựa trên các tuyên bố của Chúa Giê-su Ki-tô, rõ ràng câu trả lời là không. Chúng ta có thể đọc lại những gì ngài đã nói về việc không lặp lại một cách máy móc, thiếu suy nghĩ những lời giống nhau trong các lời cầu nguyện của mình: “Khi cầu nguyện, đừng lặp đi lặp lại một lời vô nghĩa như dân ngoại thường làm” (Ma-thi-ơ 6:7).

Những điều cần ghi nhớ từ lời cầu nguyện mẫu

« 9 Vậy, anh em hãy cầu nguyện như thế này:

“‘Cha chúng con ở trên trời, xin cho danh Cha được thánh hóa. 10 Xin vương quốc Cha được đến. Xin ý Cha được thực hiện ở dưới đất cũng như trên trời. 11 Xin cho chúng con hôm nay thức ăn đủ dùng cho ngày này; 12 và xin tha nợ cho chúng con, như chúng con cũng tha cho kẻ có nợ mình. 13 Xin chớ để chúng con sa vào cám dỗ, nhưng cứu chúng con khỏi Kẻ Ác’.

14 “Vì nếu anh em tha lỗi cho người ta, Cha anh em ở trên trời cũng sẽ tha lỗi cho anh em; 15 còn nếu anh em không tha lỗi cho người ta, Cha anh em cũng sẽ không tha lỗi cho anh em » (Ma-thi-ơ 6:9-15).

Chúng ta phải cầu nguyện với Đức Chúa Trời bằng lòng mến yêu và tình cảm gắn bó, giống như khi một người con trai hay con gái trò chuyện với người cha mà họ hết lòng yêu kính cách chân thành. Chúng ta phải quan tâm đến Danh Ngài, xin cho Danh Ngài được thánh hóa, điều này bao gồm cả ước muốn bảo vệ danh tiếng tốt đẹp của Ngài. Chúng ta phải bày tỏ với Ngài ước muốn chân thành của mình rằng ý định công chính của Ngài sẽ được thực hiện trên đất (Ma-thi-ơ 6:9,10). Chúng ta hiểu rằng Chúa Giê-su Ki-tô đang ngụ ý rằng các lời cầu nguyện của chúng ta, nói chung, phải là một hành động thờ phượng hướng về Đức Chúa Trời, qua việc dâng lên Ngài lời ca tụng và lòng biết ơn sâu sắc vì muôn vàn biểu hiện yêu thương mà Ngài dành cho chúng ta. Sách Thi thiên đưa ra nhiều ví dụ về những lời ca tụng mà chúng ta có thể dâng lên Giê-hô-va Đức Chúa Trời, như một thứ hương thiêng liêng đẹp lòng Ngài: “Nguyện lời cầu nguyện tôi như hương dâng trước mặt Ngài, nguyện cái giơ tay tôi như của lễ chay buổi chiều” (Thi thiên 141:2). Đức Giê-hô-va rất cảm động khi chúng ta yêu thương Ngài và thể hiện điều đó qua lời nói cũng như lối sống: “(Đức Chúa Trời) làm ơn đến ngàn đời cho những kẻ yêu mến ta và giữ các điều răn ta” (Xuất Ê-díp-tô Ký 20:6). Qua những lời cầu nguyện và tư cách đạo đức của mình, hãy đáp lại tình yêu thương mà Ngài dành cho chúng ta bằng cách yêu kính Ngài. Thi thiên 145 chứa đựng rất nhiều lời ca tụng dâng lên Đức Chúa Trời: “Hỡi Đức Chúa Trời tôi, là Vua, tôi sẽ tôn cao Ngài, chúc tụng danh Ngài đến đời đời vô cùng, vâng, mãi mãi” (Thi thiên 145:1).

Tiếp theo, chúng ta có thể cầu nguyện với Đức Chúa Trời bằng cách đề cập cụ thể hơn đến các nhu cầu cá nhân, chẳng hạn như xin Ngài giúp đỡ chúng ta về mặt tâm linh và vật chất. Chúng ta có thể bày tỏ với Đức Chúa Trời những nỗi niềm thầm kín nhất đang khiến mình bận lòng, hoặc dâng lên Ngài niềm vui qua lời tạ ơn (Sách Thi thiên trong Kinh Thánh là một tuyển tập thơ ca quý giá về những tâm tình được bày tỏ với Đức Chúa Trời). Trong phần cuối của lời cầu nguyện, Chúa Giê-su Ki-tô khuyến khích chúng ta cầu xin Đức Chúa Trời giúp đỡ để chiến đấu chống lại các điểm yếu của bản thân, điều mà ma quỷ luôn lợi dụng để cám dỗ chúng ta nhằm làm tổn hại đến lòng trung kiên của chúng ta (Ma-thi-ơ 6:11-13; Rô-ma 7:21-25) (Các giáo lý cơ bản của Kinh Thánh (Đường cấm)).

Trong Ma-thi-ơ 6:14,15, Chúa Giê-su Ki-tô cho thấy chất lượng mối quan hệ của chúng ta với Đức Chúa Trời phụ thuộc vào mối quan hệ mà chúng ta có với người lân cận: “Vì nếu anh em tha lỗi cho người ta, Cha anh em ở trên trời cũng sẽ tha lỗi cho anh em; còn nếu anh em không tha lỗi cho người ta, Cha anh em cũng sẽ không tha lỗi cho anh em” (Ma-thi-ơ 5:23,24; 1 Giăng 3:15; 4:8).

Phải từ bỏ lòng tham tiền và sự tìm kiếm giàu sang

Chúng ta phải lựa chọn giữa việc phụng sự Đức Chúa Trời hay phụng sự Giàu Sang

« 19 Anh em đừng tích trữ của cải trên đất, là nơi có mối mọt và rỉ sét tàn phá, có kẻ trộm đào ngạch và lấy đi. 20 Nhưng hãy tích trữ của cải ở trên trời, là nơi không có mối mọt hay rỉ sét tàn phá, cũng không có kẻ trộm đào ngạch và lấy đi. 21 Vì của cải con ở đâu thì lòng con cũng ở đó.

22 “Đèn của thân thể là con mắt. Vậy, nếu mắt con tập trung vào một hướng (đơn giản), cả thân thể con sẽ sáng sủa; 23 nhưng nếu mắt con gian ác (xấu), cả thân thể con sẽ tối tăm. Vậy, nếu ánh sáng trong con là bóng tối thì bóng tối ấy lớn biết bao!

24 “Không ai có thể làm tôi hai chủ; vì sẽ ghét chủ này mà yêu chủ kia, hoặc trọng chủ này mà khinh chủ kia. Anh em không thể vừa làm tôi Đức Chúa Trời lại vừa làm tôi Tiền Tài (Giàu Sang) » (Ma-thi-ơ 6:19-24).

Rõ ràng là Kinh Thánh không kết án sự giàu có, cũng như không khuyến khích sự nghèo khổ. Chúa Giê-su Ki-tô chỉ cảnh báo về mối quan hệ của chúng ta đối với sự giàu sang trong mối tương quan với mục tiêu chính là phụng sự Đức Chúa Trời. Chúa Giê-su Ki-tô, cũng như toàn bộ Kinh Thánh, kết án lòng tham tiền: “Còn những ai quyết chí làm giàu thì sa vào cám dỗ, bẫy rập cùng nhiều ước muốn ngu muội, có hại, là những điều dìm con người vào sự hủy diệt và hư mất. Vì lòng tham tiền là cội rễ của mọi điều xấu xa; có người vì theo đuổi nó mà lạc mất đức tin, tự chuốc lấy nhiều nỗi đau xót” (1 Ti-mô-thê 6:9,10). Cụm từ “mắt đơn giản” (mắt tập trung vào một hướng) có nghĩa là chân thành, không quanh co, được điều chỉnh tốt, rộng lượng, phù hợp với việc phụng sự Đức Chúa Trời. Còn một “mắt gian ác”, xấu xa, đố kỵ, đại diện cho những mục tiêu dựa trên sự thèm muốn, tham lam, phù hợp với việc phụng sự thần Giàu Sang.

Chúa Giê-su Ki-tô khuyến khích chúng ta hãy giàu có trước mặt Đức Chúa Trời: “Ngài bèn kể cho họ một ví dụ: ‘Đất của một người giàu nọ trúng mùa lớn. Người ấy thầm nghĩ: “Bây giờ mình không còn chỗ chứa mùa màng thì phải làm sao đây?”. Rồi người ấy nói: “Mình sẽ làm thế này: Phá các kho cũ đi và xây những cái lớn hơn để chứa tất cả ngũ cốc cùng của cải mình vào đó. Rồi mình sẽ tự bảo: ‘Hồn ơi, ngươi có nhiều của cải tích trữ cho nhiều năm rồi; hãy nghỉ ngơi, ăn uống và vui chơi đi’”. Nhưng Đức Chúa Trời phán với người ấy: “Hỡi kẻ dại dột, ngay đêm nay người ta sẽ đòi lại mạng sống ngươi. Vậy, những của cải ngươi tích trữ đó sẽ thuộc về ai?”. Ai tích trữ của cải cho riêng mình mà không giàu có trước mặt Đức Chúa Trời thì cũng như vậy’ » (Lu-ca 12:16-21).

Chúa Giê-su Ki-tô khuyến khích chúng ta giải quyết các vấn đề theo từng ngày một

« 25 Vì vậy tôi nói với anh em: Đừng lo lắng về mạng sống mình, là sẽ ăn gì uống gì, hoặc về thân thể mình, là sẽ mặc gì. Mạng sống chẳng quý hơn thức ăn và thân thể chẳng quý hơn quần áo sao? 26 Hãy quan sát kỹ loài chim trời: Chúng không gieo, không gặt, cũng không tích trữ vào kho lẫm, thế mà Cha anh em ở trên trời vẫn nuôi chúng. Anh em chẳng quý giá hơn loài chim sao? 27 Ai trong anh em nhờ lo lắng mà kéo dài đời mình thêm được một khắc không? 28 Còn về quần áo, tại sao anh em lại lo lắng? Hãy học bài học từ hoa huệ ngoài đồng xem chúng mọc lên thế nào; chúng không làm lụng vất vả, cũng không kéo chỉ; 29 nhưng tôi nói với anh em, ngay cả vua Sa-lô-môn lúc vinh hoa tột đỉnh cũng không được mặc đẹp như một trong những bông hoa này. 30 Nếu loài cỏ ngoài đồng, là loài nay còn sống mai bị ném vào lò, mà Đức Chúa Trời còn mặc cho đẹp như thế, huống chi là anh em, hỡi những người ít đức tin? 31 Thế nên, đừng bao giờ lo lắng và nói: ‘Chúng ta sẽ ăn gì?’, ‘Chúng ta sẽ uống gì?’ hoặc ‘Chúng ta sẽ mặc gì?’. 32 Vì tất cả những điều này là những thứ dân ngoại mải miết tìm kiếm. Cha anh em ở trên trời thừa biết anh em cần mọi thứ ấy.

33 “Vậy, hãy tiếp tục tìm kiếm vương quốc của Đức Chúa Trời và sự công chính của Ngài trước hết, rồi ngài sẽ ban thêm cho anh em mọi thứ ấy. 34 Thế nên, đừng bao giờ lo lắng về ngày mai, vì ngày mai sẽ có điều lo lắng của ngày mai. Ngày nào có nỗi khổ của ngày ấy là đủ rồi » (Ma-thi-ơ 6:25-34).

Việc cảm thấy lo lắng trước các vấn đề là điều hoàn toàn bình thường, đặc biệt nếu đó là những vấn đề nghiêm trọng. Tuy nhiên, Chúa Giê-su Ki-tô nói rằng sự lo lắng quá mức sẽ không giúp giải quyết được vấn đề. Hơn nữa, ngài đã đặt câu hỏi này để cho thấy sự lo lắng thái quá là vô ích: “Ai trong anh em nhờ lo lắng mà kéo dài đời mình thêm được một khắc không?” (câu 27). Cách tốt nhất để đối phó với sự lo lắng là tin cậy rằng Đức Chúa Trời sẽ giúp đỡ những con người quan tâm đến việc thực hiện ý muốn của Ngài, giống như cách Ngài chăm sóc toàn bộ công trình sáng tạo của mình: “Trước tôi trẻ, rày đã già, nhưng chẳng hề thấy người công chính bị bỏ, hay là dòng dõi người đi ăn mày bánh” (Thi thiên 37:25). Chúa Giê-su Ki-tô khuyến khích con người sống cho hiện tại (trong trường hợp này là giới hạn trong từng ngày) để giải quyết các vấn đề, vì quá khứ không còn nữa và tương lai thì chưa đến. Ý tưởng đơn giản này khi được nhận thức một cách rõ ràng sẽ giúp không nuôi dưỡng sự lo lắng quá mức vì “ngày nào có nỗi khổ của ngày ấy là đủ rồi”. Trong những lời khuyên về cầu nguyện, Chúa Giê-su Ki-tô đã phán: “Đức Chúa Trời là Cha anh em biết anh em cần gì trước khi anh em cầu xin Ngài” (Ma-thi-ơ 6:8). Về nhu cầu thức ăn, trong lời cầu nguyện mẫu có chép: “Xin cho chúng con hôm nay thức ăn đủ dùng cho ngày này” (Ma-thi-ơ 6:11).

Do đó, tốt hơn hết là nên tránh việc lo xa quá mức, điều có thể sinh ra sự lo lắng tiêu cực. Hãy giải quyết các vấn đề của chúng ta khi chúng xảy đến, đồng thời đặt niềm tin cậy nơi Đức Chúa Trời: “Hãy hết lòng tin cậy Đức Giê-hô-va, chớ nương cậy nơi sự thông sáng của con. Hãy nhận biết Ngài trong mọi đường lối con, Ngài sẽ ban cho con các lối thẳng tắp” (Châm ngôn 3:5,6).

Bài Giảng trên Núi

(Ma-thi-ơ chương 7)

Hãy ngừng xét đoán để không bị xét đoán

« Đừng xét đoán nữa để anh em không bị xét đoán; 2 vì anh em xét đoán người ta thể nào thì sẽ bị xét đoán thể ấy, và anh em đong cho người ta bằng lường nào thì người ta sẽ đong lại cho anh em bằng lường ấy. 3 Sao con thấy cọng rơm trong mắt anh em mình mà lại không để ý đến khúc gỗ trong mắt chính mình? 4 Sao con có thể nói với anh em: ‘Để tôi lấy cọng rơm ra khỏi mắt anh’, trong khi có khúc gỗ trong mắt con? 5 Hỡi kẻ đạo đức giả! Hãy lấy khúc gỗ ra khỏi mắt mình trước đã, rồi con mới thấy rõ cách lấy cọng rơm ra khỏi mắt anh em con » (Ma-thi-ơ 7:1-5).

Lời khuyên răn không được xét đoán này cần được đặt trong bối cảnh các mối quan hệ nhân sinh nói chung, chứ không phải trong khuôn khổ bình thường của một tòa án vốn đòi hỏi sự can thiệp của một thẩm phán để phán quyết xem một người có tội hay không.

Chúa Giê-su Ki-tô nói rằng người nào có xu hướng luôn xét đoán người lân cận của mình thì thường quên mất rằng chính họ cũng đang ở trong tình cảnh hoàn toàn giống như người mà họ xét đoán: họ cũng là người tội lỗi như tất cả những hậu duệ khác của A-đam: “Vì mọi người đều đã phạm tội và thiếu mất sự vinh hiển của Đức Chúa Trời” (Rô-ma 3:23). Chúa Giê-su Ki-tô bổ sung thêm điểm thứ hai cho thấy người xét đoán đang tự đặt mình vào một tình thế rất nhạy cảm trước mặt Đấng sẽ thực thi sự phán xét—chính là Vua Giê-su Ki-tô, đặc biệt là ngay trước kỳ hoạn nạn lớn: người đó sẽ bị xét đoán theo đúng cách mà họ đã xét đoán người khác. Vì vậy, việc không xét đoán, khi nhìn từ góc độ này, là một cách hành xử khôn ngoan. Tuy nhiên, trước đó trong bài giảng của mình, Chúa Giê-su Ki-tô đã nói rằng chúng ta phải thương xót thì mới được thương xót. Chúng ta phải tha thứ thì Đức Chúa Trời mới tha thứ lỗi lầm cho chúng ta (Ma-thi-ơ 5:7; 6:14,15).

Tuy nhiên, Chúa Giê-su Ki-tô còn đi xa hơn nhiều đối với những ai có xu hướng xét đoán người lân cận, ngài nói không chút do dự rằng người đó là kẻ đạo đức giả. Thật vậy, họ xét đoán người lân cận mà lại phớt lờ việc bản thân mình cũng có những khuyết điểm, thậm chí là nghiêm trọng hơn nhiều; Chúa Giê-su Ki-tô nói rằng người bị xét đoán chỉ có một cọng rơm nhỏ trong mắt, trong khi dưới hiệu ứng thị giác, kẻ xét đoán lại có cả một khúc gỗ trong mắt mình. Câu nói của Đấng Ki-tô hoàn toàn phù hợp với người thường xuyên xét đoán người lân cận: “Hỡi thầy thuốc, hãy tự chữa bệnh cho mình đi” (Lu-ca 4:23).

Đừng cho chó những đồ thánh

« Đừng cho chó những đồ thánh, cũng đừng quăng ngọc trai mình trước mặt heo, kẻo chúng giày đạp dưới chân, rồi quay lại cắn xé anh em » (Ma-thi-ơ 7:6).

Rõ ràng, chó và heo tượng trưng cho những con người xác thịt có lối cư xử hoàn toàn không mang tính tâm linh (1 Cô-rinh-tô 2:16). Tuy nhiên, trong trường hợp cụ thể này, Chúa Giê-su Ki-tô giải thích rằng những con người này có thể gây ra thương tích, thậm chí là cái chết. Những gì là “thánh” hay “ngọc trai” là các ân phước tâm linh liên quan đến thánh chức mà chúng ta dâng lên Đức Chúa Trời, trong đó có việc công bố tin mừng và dạy dỗ Kinh Thánh. Trong khuôn khổ của thánh chức rao giảng Lời Chúa, người Cơ Đốc phải thể hiện sự khôn ngoan, sáng suốt và hiểu rõ thời điểm nào thì không nên cố chấp nài ép: “Này! Tôi sai anh em đi như chiên ở giữa bầy muông sói; vậy hãy khôn ngoan như rắn và ngây thơ như bồ câu” (Ma-thi-ơ 10:16).

Tất cả những người tạm thời từ chối lắng nghe tin mừng, hoặc những người có quan điểm cơ bản là khác biệt với chúng ta hoặc với Lời Đức Chúa Trời, không thuộc vào nhóm người được Chúa Giê-su Ki-tô đề cập ở đây. Chính ngài cũng từng tiếp xúc với những người tội lỗi nhằm mục đích đưa họ trở lại con đường đúng đắn: “Tôi đến không phải để kêu gọi người công chính, mà là kêu gọi người có tội ăn năn” (Lu-ca 5:27-32). Trong một số tôn giáo hoặc hội thánh, các tín đồ Cơ Đốc bị dứt phép thông công (khai trừ) chỉ vì có quan điểm khác biệt về giáo điều hoặc cách giải thích Kinh Thánh. Trong khi những người Cơ Đốc này bị xếp vào hàng ngũ những kẻ bội đạo, một số người thậm chí còn gọi họ là “chó” và “heo”, mặc dù hành vi của họ không hề có tính chất nguy hiểm như Chúa Giê-su Ki-tô đã đề cập, tức là có khả năng gây thương tích hoặc đe dọa đến mạng sống của chính những kẻ sỉ nhục họ.

Liên quan đến tình cảnh đau lòng này, đặc biệt là đối với những người bị tẩy chay bởi toàn bộ các hội thánh, mọi sự đều nằm trong tay của Vua Giê-su Ki-tô vào thời điểm phán xét các hội thánh Cơ Đốc, ngay trước khi hội tụ (Ma-thi-ơ 25). Đối với những người không ngần ngại sỉ nhục họ, theo Ma-thi-ơ 7:1-4 và cả Ma-thi-ơ 5:22, họ đang tự đặt mình vào một tình thế cực kỳ nguy hiểm. Bởi vì nếu (những) người bị tẩy chay đó được chứng minh là vô tội và danh tiếng tốt của họ được khôi phục vào ngày phán xét, thì điều gì sẽ xảy ra với những kẻ đã nhục mạ họ một cách nghiêm trọng? Dưới đây là một đoạn văn trong lời tiên tri của Ê-sai, là lời khích lệ cho những người giữ lòng trung kiên trước mặt Đức Chúa Trời đang phải trải qua tình cảnh rất đau đớn này: “Hãy nghe lời Đức Giê-hô-va, hỡi những người run sợ trước lời Ngài: ‘Anh em các ngươi, là những kẻ ghét các ngươi và ruồng bỏ các ngươi vì cớ danh ta, đã nói: “Nguyện Đức Giê-hô-va được tôn vinh!”. Nhưng Ngài sẽ hiện ra đem lại niềm vui cho các ngươi, còn chúng sẽ bị hổ thẹn’” (Ê-sai 66:5). Nếu bạn trung thành với Đức Chúa Trời và Chúa Giê-su Ki-tô và tiếp tục giữ vững điều đó, Đức Chúa Trời sẽ tể trị để khôi phục lại danh tiếng tốt mà bạn vốn đã có trước mặt Ngài, và lần này là ngay trước mặt những kẻ làm tổn hại đến phẩm giá con người của bạn:

« Tuy nhiên, tôi nói với anh em: Bất cứ ai tiếp tục giận anh em mình sẽ phải trả lời trước tòa án; còn ai dùng lời lẽ khinh miệt không thể chấp nhận được mà nhục mạ anh em mình sẽ phải trả lời trước Tòa tối cao; còn ai nói: ‘Đồ điên rồ đáng khinh!’ sẽ có nguy cơ bị quăng vào lửa Ge-hen-na » (Ma-thi-ơ 5:22).

Hãy tiếp tục xin thì sẽ được ban cho

« 7 Hãy tiếp tục xin thì sẽ được ban cho; hãy tiếp tục tìm thì sẽ gặp; hãy tiếp tục gõ cửa thì cửa sẽ mở cho. 8 Vì ai xin thì nhận được, ai tìm thì gặp, và ai gõ cửa thì cửa sẽ mở cho. 9 Có ai trong anh em khi con mình xin bánh lại cho nó một hòn đá chăng? 10 Hoặc con xin cá lại cho nó một con rắn chăng? 11 Vậy nếu anh em là người xấu còn biết cho con cái mình những vật tốt, huống chi Cha anh em ở trên trời lại chẳng ban những vật tốt cho những người cầu xin Ngài sao! » (Ma-thi-ơ 7:7-11).

Chúa Giê-su Ki-tô dạy rằng nếu chúng ta muốn nhận được ân phước của Đức Chúa Trời, chúng ta phải kiên trì và bền lòng trong lời cầu nguyện. Trong một minh họa khác, ngài đã cho thấy cách một góa phụ, nhờ kiên trì nài xin một quan tòa bất chính, cuối cùng đã được vị đó thực thi công lý cho mình: « Ngài kể cho họ nghe một minh họa để cho thấy họ cần phải cầu nguyện luôn mà không nản lòng. Ngài phán: “Trong thành nọ có một quan tòa không kính sợ Đức Chúa Trời cũng chẳng nể trọng ai. Trong thành đó cũng có một góa phụ cứ đến gặp ông ấy và thưa rằng: ‘Xin giải oan cho tôi trước kẻ thù’. Một thời gian dài ông từ chối, nhưng sau đó tự bảo: ‘Dù mình không kính sợ Đức Chúa Trời cũng chẳng nể trọng ai, nhưng vì bà góa này cứ làm phiền mình mãi, nên mình sẽ giải oan cho bà, kẻo bà cứ đến hoài làm mình nhức đầu’. Rồi Chúa phán: ‘Hãy nghe những gì vị quan tòa bất chính đó đã nói! Vậy, Đức Chúa Trời lại chẳng giải oan cho những người được chọn của Ngài, là những người ngày đêm kêu van Ngài sao, dù Ngài có kiên nhẫn với họ? Tôi nói với anh em, Ngài sẽ nhanh chóng giải oan cho họ. Tuy nhiên, khi Con Người đến, liệu ngài có tìm thấy đức tin như vậy trên trái đất không?’” » (Lu-ca 18:1-8).

Quy tắc vàng

« Vậy, bất cứ điều gì anh em muốn người ta làm cho mình, anh em cũng phải làm cho họ; vì đây là ý nghĩa của Luật Pháp và các Sách Tiên Tri » (Ma-thi-ơ 7:12).

Chúa Giê-su Ki-tô đưa ra điều răn cốt lõi nâng đỡ toàn bộ Luật Pháp và các Sách Tiên Tri, tức là luật pháp vương quyền của tình yêu thương, bởi vì ngài đã lặp lại chính xác cụm từ đó trong lời kết luận sau này: « “Thưa Thầy, trong Luật Pháp, điều răn nào là lớn nhất?”. Ngài đáp: “‘Ngươi phải yêu thương Giê-hô-va Đức Chúa Trời ngươi hết lòng, hết linh hồn và hết tâm trí’. Đây là điều răn lớn nhất và quan trọng nhất. Điều răn thứ hai cũng tương tự như vậy: ‘Ngươi phải yêu người lân cận như chính mình’. Toàn bộ Luật Pháp và các Sách Tiên Tri đều tùy thuộc vào hai điều răn này” » (Ma-thi-ơ 22:36-40; Gia-cơ 2:8).

Cũng về chủ đề yêu thương người lân cận, người ta đã đặt câu hỏi cho ngài về ý nghĩa cụ thể của từ “người lân cận”. Chúa Giê-su Ki-tô đã đưa ra một minh họa để đưa ra định nghĩa chính xác về từ này: « Nhưng vì muốn chứng tỏ mình là người công chính, người ấy hỏi Chúa Giê-su: “Ai thật sự là người lân cận của tôi?”. Chúa Giê-su đáp: “Một người kia đi từ Giê-ru-sa-lem xuống Giê-ri-cô thì rơi vào tay bọn cướp. Chúng lột quần áo, đánh đập rồi bỏ đi, để mặc người đó nửa sống nửa chết. Tình cờ, có một thầy tế lễ đi xuống đường đó, nhưng khi thấy người ấy thì đi vòng qua phía bên kia đường. Tương tự vậy, một người Lê-vi cũng đi đến nơi đó, thấy người ấy thì đi vòng qua phía bên kia đường. Nhưng có một người Sa-ma-ri đi đường ngang qua nơi người ấy nằm, thấy vậy thì động lòng trắc ẩn. Người Sa-ma-ri đến gần, xức dầu và rượu lên các vết thương rồi băng bó lại. Sau đó, người đặt nạn nhân lên lưng con vật của mình, đưa đến một quán trọ và chăm sóc người ấy. Ngày hôm sau, người lấy ra hai đơ-ni-ê đưa cho chủ quán trọ và bảo: ‘Hãy chăm sóc người này, nếu tốn kém hơn, khi trở lại tôi sẽ trả ông’. Theo ông, trong ba người đó, ai là người lân cận của người rơi vào tay bọn cướp?”. Người ấy đáp: “Người đã đối xử nhân từ với nạn nhân”. Chúa Giê-su bảo: “Hãy đi và làm y như vậy” » (Lu-ca 10:29-37).

Như vậy, đúng như Chúa Giê-su Ki-tô đã nhấn mạnh, quy tắc vàng phải được áp dụng một cách không phân biệt đối với tất cả những con người mà chúng ta tiếp xúc, bao gồm cả kẻ thù của chúng ta theo những gì được chép trong Ma-thi-ơ 5:43-48.

Hãy vào cửa hẹp

« 13 Hãy vào cửa hẹp; vì cửa rộng và đường khoảng khoát dẫn đến sự hủy diệt, và có nhiều người vào đó; 14 còn cửa hẹp và đường chật dẫn đến sự sống, và ít người tìm được » (Ma-thi-ơ 7:13,14).

Chúa Giê-su Ki-tô đã nhiều lần chỉ ra rằng con đường dẫn đến sự sống đời đời sẽ không dễ dàng tiếp cận và bước đi, vì đó là một cánh cửa dẫn vào một con đường chật hẹp. Con đường dẫn đến sự hủy diệt thì không có hai khó khăn được đề cập này (cửa hẹp và đường chật), nó đơn giản là rộng rãi và dễ đi, không đòi hỏi bất kỳ nỗ lực nào.

Chúa Giê-su Ki-tô đã nhấn mạnh sự khó khăn của thánh chức Cơ Đốc bằng nhiều cách khác nhau, tương ứng với con đường không dễ tìm và không dễ đi này: « Này! Tôi sai anh em đi như chiên ở giữa bầy muông sói; vậy hãy khôn ngoan như rắn và ngây thơ như bồ câu. Hãy coi chừng người đời; vì họ sẽ nộp anh em cho các tòa án địa phương và đánh đòn anh em trong các nhà hội của họ. Phải, vì cớ tôi, anh em sẽ bị giải đến trước mặt các quan tổng đốc và vua chúa, để làm chứng cho họ cùng các dân ngoại » (Ma-thi-ơ 10:16-18).

Chúa Giê-su Ki-tô đã cho thấy rằng làm một người Cơ Đốc trong hệ thống mọi sự này sẽ không phải là điều dễ dàng và đòi hỏi một tinh thần quên mình: « Ai không vác cây cọc khổ hình của mình mà theo tôi thì không xứng đáng với tôi » (Ma-thi-ơ 10:38). Ngài cũng chỉ ra sự cần thiết phải bền chí chịu đựng cho đến cuối cùng để nhận được sự sống đời đời: « Nhưng ai bền chí chịu đựng cho đến cuối cùng sẽ được cứu » (Ma-thi-ơ 24:13).

Hãy cảnh giác với các kẻ tiên tri giả

« 15 Hãy cảnh giác với các kẻ tiên tri giả, là những kẻ đến với anh em trong lốt chiên nhưng bên trong là muông sói tham tàn. 16 Anh em sẽ nhận biết chúng nhờ trái của chúng. Người ta chẳng bao giờ hái nho nơi bụi gai hoặc hái vả nơi bụi tật lê, phải không? 17 Cũng vậy, cây tốt thì sinh trái lành, còn cây hư thì sinh trái độc; 18 cây tốt không thể sinh trái độc, và cây hư cũng không thể sinh trái lành. 19 Bất cứ cây nào không sinh trái lành đều bị chặt và quăng vào lửa. 20 Cho nên, anh em sẽ nhận biết những kẻ ấy nhờ trái của chúng.

21 “Không phải bất cứ ai gọi tôi: ‘Chúa ơi, Chúa ơi’ đều sẽ được vào vương quốc trên trời đâu, nhưng chỉ ai làm theo ý muốn của Cha tôi ở trên trời mà thôi. 22 Trong ngày đó, nhiều người sẽ nói với tôi: ‘Chúa ơi, Chúa ơi, chẳng phải chúng tôi đã nhân danh Chúa mà nói tiên tri, nhân danh Chúa mà đuổi quỷ và nhân danh Chúa mà làm nhiều phép lạ sao?’. 23 Nhưng bấy giờ tôi sẽ tuyên bố với họ: Tôi chẳng hề biết các người! Hãy lui ra cho khuất mắt tôi, hỡi những kẻ làm luật pháp gian ác (hành nghề bất pháp)” » (Ma-thi-ơ 7:15-23).

Chúa Giê-su Ki-tô nói rằng mối nguy hiểm của các kẻ tiên tri giả nằm ở khả năng lừa dối, mang một vẻ bề ngoài giống như những con chiên. Do đó, người ta không dễ dàng nhận diện chúng ngay qua những hành vi mang tính thao túng tâm lý để dụ dỗ, mà phải qua kết quả cuối cùng từ các hành động xấu xa của chúng. Những kết quả này sẽ chứng thực trên thực tế rằng chúng là những con muông sói tham tàn và nhẫn tâm, đang ngược đãi hội thánh Cơ Đốc. Chúa Giê-su Ki-tô nhấn mạnh đến tinh thần quan sát hoặc sự sáng suốt, điều sẽ giúp hiểu rõ rằng có một điều bất thường đang xảy ra khi có sự hiện diện của các kẻ tiên tri giả này, giống như việc người ta nhìn thấy trái nho trên bụi gai hay trái vả trên bụi tật lê vậy.

Sứ đồ Phao-lô cũng từng phải đối mặt với những kẻ tiên tri giả đầy xảo quyệt này, những kẻ tự mạo nhận là các sứ đồ siêu đẳng: “Vì những người như thế là sứ đồ giả mạo, thợ thầy lừa dối, giả làm sứ đồ của Đấng Ki-tô. Điều đó không lạ gì, vì chính Sa-tan cũng cứ giả làm thiên sứ sáng láng. Vậy, nếu thánh chức của hắn cũng cứ giả làm thánh chức của sự công chính thì chẳng có gì là đặc biệt. Nhưng sự kết thúc của chúng sẽ tùy theo việc làm của chúng” (2 Cô-rinh-tô 11:13-15).

Chúa Giê-su Ki-tô chỉ ra một cách đơn giản rằng tiêu chuẩn để nhận được sự cứu rỗi đời đời là làm theo ý muốn của Đức Chúa Trời: “Không phải bất cứ ai gọi tôi: ‘Chúa ơi, Chúa ơi’ đều sẽ được vào vương quốc trên trời đâu, nhưng chỉ ai làm theo ý muốn của Cha tôi ở trên trời mà thôi” (Ma-thi-ơ 7:21).

Lời kết của Bài Giảng trên Núi

« 24 Vậy, ai nghe những lời này của tôi và làm theo thì giống như một người khôn khéo xây nhà mình trên vách đá. 25 Mưa sa, nước lụt, gió lay và ra sức đập vào nhà ấy, nhưng nó không sập vì đã được lập nền trên vách đá. 26 Còn ai nghe những lời này của tôi mà không làm theo thì giống như một người dại dột xây nhà mình trên cát. 27 Mưa sa, nước lụt, gió lay và tông vào nhà ấy, nó liền sụp đổ; và sự sụp đổ của nó thật là lớn lao » (Ma-thi-ơ 7:24-27).

Chúa Giê-su Ki-tô giảng dạy như một người có thẩm quyền

« Khi Chúa Giê-su giảng các lời ấy xong, các đám đông đều kinh ngạc về cách giảng dạy của ngài; vì ngài dạy họ như một người có thẩm quyền, chứ không như các thầy thông giáo của họ » (Ma-thi-ơ 7:28,29).

Chúa Giê-su Ki-tô đã thực hiện Bài Giảng trên Núi tại Ga-li-lê, một vùng đất vừa làm nông nghiệp vừa có hoạt động đánh bắt cá. Vì thế, ngài đã đưa ra các minh họa gắn liền với đời sống thường nhật của họ, với rất nhiều chi tiết tham chiếu đến thiên nhiên. Chúa Giê-su Ki-tô đã lớn lên tại Ga-li-lê, và có lẽ người nghe cũng cảm nhận được điều đó; họ nhận ra rằng ngài là một người tuy mang sự khôn ngoan phi thường từ trời nhưng lại rất gần gũi với dân chúng và hết lòng yêu thương họ (Ma-thi-ơ 9:36). Tuy nhiên, điều cuốn hút người nghe nhất chính là sự thẳng thắn, lối nói bộc trực và thẩm quyền đầy lòng nhân từ của ngài đối với dân chúng.

Trong Bài Giảng trên Núi, chúng ta nhận thấy rằng Chúa Giê-su Ki-tô đã hình ảnh hóa tất cả các ý tưởng quan trọng của mình. Điều này giúp cho người nghe ghi nhớ tốt hơn các ý cốt lõi trong bài diễn thuyết của ngài. Ví dụ, khi nhớ đến từ “hạnh phúc” ở đầu bài giảng, người nghe sẽ nghĩ đến niềm hy vọng bất chấp những khó khăn nghiêm trọng của mình. Minh họa về cọng rơm và khúc gỗ trong mắt dạy về việc không được xét đoán. Cánh cửa hẹp và con đường chật minh họa cho sự cần thiết phải bền chí cho đến khi niềm hy vọng Cơ Đốc được thành tựu.

Trong Bài Giảng trên Núi không có bất kỳ ý tưởng nào khó hiểu, nhưng điều đó không hề làm giảm đi chiều sâu của các lời dạy dỗ. Chẳng hạn, trong các luật định về việc nghiêm cấm giết người và ngoại tình, Chúa Giê-su Ki-tô đã nhấn mạnh vào ý định hoặc động cơ có thể dẫn đến các tội lỗi nghiêm trọng này. Qua đó, ngài chỉ ra rằng để tránh rơi vào những kết cục cực đoan như vậy thì phải hành động ngay từ gốc rễ. Ví dụ, để tránh sự tức giận, thù hận, oán hận và sau này có thể là tội giết người, Chúa Giê-su Ki-tô đã cho thấy phải giải quyết các xung đột cá nhân càng sớm càng tốt nhằm tránh sự suy đồi chết chóc trong mối quan hệ giữa người với người.

Đối với hệ quả hay kết quả cuối cùng của một tình huống, Chúa Giê-su Ki-tô cho thấy không chỉ tội lỗi đã thực hiện mới là nghiêm trọng, mà ngay cả ý định, dù chưa được cụ thể hóa, cũng là nghiêm trọng, như trong trường hợp ngoại tình. Đối với quy tắc vàng, qua cách diễn đạt cho thấy toàn bộ Luật Pháp và các Sách Tiên Tri đều tùy thuộc vào đó, ngài đã chỉ ra nền tảng của các luật lệ chính là những nguyên tắc vượt thời gian như lòng yêu kính Đức Chúa Trời và yêu thương người lân cận. Luật pháp có giá trị tùy theo hoàn cảnh (nó có thể bị bãi bỏ như Luật pháp Môi-se và được thay thế bằng một luật khác (Rô-ma 10:4)), trong khi nguyên tắc hay điều răn thì mang tính vượt thời gian hoặc vĩnh cửu, đó chính là điều mà quy tắc vàng đã chứng minh (Ma-thi-ơ 22:36-40).

Do đó, bất kể thính giả của ngài là ai, chất lượng giảng dạy của ngài vẫn luôn đồng nhất. Tuy nhiên, khi ngài đối thoại với một nhóm người không có thói quen tư duy với các ý niệm trừu tượng, ngài sẽ sử dụng các minh họa để làm rõ ý nghĩa của chúng. Sức mạnh trong cách giảng dạy của ngài nằm ở khả năng giải thích những ý tưởng sâu sắc, vốn không phải lúc nào cũng dễ thấu hiểu, bằng một cách thức đơn giản, với những từ ngữ giản dị và các minh họa rõ ràng.

Ngược lại, khi ở trước mặt các bậc thầy nâng đỡ tôn giáo, ngài có thể làm cho họ kinh ngạc bởi chiều sâu kiến thức của mình về Kinh Thánh. Ví dụ, trong cuộc trò chuyện với Ni-cô-đét (chứ không phải Gamaliel)*, ngài đã nói về sự sinh lại. Ni-cô-đét đã hoàn toàn bị lúng túng bởi cụm từ này, vốn có mối liên hệ chặt chẽ với phép lạ báp-têm và cả sự sống lại của người chết. Trước sự ngạc nhiên đó, Chúa Giê-su Ki-tô đã đặt ra những câu hỏi tu từ: “Ông là thầy dạy dân Y-sơ-ra-ên mà lại không hiểu những điều ấy sao?”. Và ngài nói thêm: “Nếu tôi nói về những chuyện dưới đất mà anh em còn không tin, thì khi tôi nói về những chuyện trên trời, làm sao anh em tin được?”. Nói cách khác, Chúa Giê-su Ki-tô cho thấy ngài chưa đẩy độ khó của lời dạy lên quá cao khi chỉ giới hạn ở khía cạnh trần thế, đồng thời gợi mở rằng còn có cả một khía cạnh trên trời nữa (Giăng chương 3).

Đôi khi ngài đặt ra một câu hỏi gợi mở rằng lời dạy dỗ còn có những khía cạnh thấu hiểu sâu xa khác. Ví dụ, những người cùng thời với Đấng Ki-tô gọi ngài là con vua Đa-vít, điều này vừa đúng đắn, nhưng trong một bối cảnh khác thì lại không phải như vậy: « Lúc những người Pha-ri-si đang tụ họp, Chúa Giê-su hỏi họ: “Anh em nghĩ sao về Đấng Ki-tô? Ngài là con ai?”. Họ đáp: “Con vua Đa-vít”. Ngài hỏi họ: “Thế thì tại sao Đa-vít được thần khí soi dẫn lại gọi ngài là ‘Chúa’, khi nói: ‘Đức Giê-hô-va phán với Chúa tôi: “Hãy ngồi bên hữu ta cho đến khi ta đặt kẻ thù con dưới chân con”’? Vậy nếu Đa-vít gọi ngài là ‘Chúa’ thì làm sao ngài là con Đa-vít được?”. Không ai đáp được một lời, và từ ngày đó, chẳng ai dám chất vấn ngài nữa » (Ma-thi-ơ 22:41-46).

Đôi khi, lời dạy của ngài có thể trở nên rất phức tạp và khó hiểu, chẳng hạn như lời tiên tri về những ngày sau cùng trong Ma-thi-ơ chương 24, 25, Mác chương 13 và Lu-ca chương 21. Trong trường hợp cụ thể này, để thấu hiểu một số cách diễn đạt trong Kinh Thánh, người ta đã và đang cần phải có một kiến thức vững vàng về lời tiên tri của Đa-ni-ên, vì ngài chủ yếu tham chiếu từ sách đó.

Đôi khi Chúa Giê-su Ki-tô tạo ra một sự chọn lọc trong vòng thính giả của mình, giữa những người chỉ lắng nghe ngài một cách hời hợt mà không tìm hiểu sâu thêm, và những người khác ít ỏi hơn nhiều, chẳng hạn như các sứ đồ, là những người đã chất vấn ngài để xin giải thích về ý nghĩa tượng trưng của các minh họa (Ma-thi-ơ 13:10-15).

Vẫn còn nhiều điều khác nữa để nói về phương pháp giảng dạy của Chúa Giê-su Ki-tô. Đây là điều rất đáng để noi theo, đặc biệt là đối với những người dạy dỗ Lời Đức Chúa Trời, nhằm làm cho sự dạy dỗ vừa có chiều sâu lại vừa đơn giản để thấu hiểu, từ đó giúp cho số lượng người tiếp cận được là nhiều nhất có thể: « Thật vậy, anh em được gọi vì mục đích đó, bởi chính Đấng Ki-tô đã chịu khổ vì anh em, để lại một gương để anh em theo sát dấu chân ngài » (1 Phi-e-rơ 2:21).

***

1. Hãy noi gương Chúa Giê-su Ki-tô trong việc rao giảng tin mừng về nước Đức Chúa Trời

Lời làm chứng của ngài với một người phụ nữ Sa-ma-ri

« 7 Có một người phụ nữ Sa-ma-ri đến múc nước. Chúa Giê-su nói với bà: “Xin bà cho tôi uống nước.” 8 (Lúc ấy các môn đồ của ngài đã đi vào thành để mua thức ăn.) 9 Người phụ nữ Sa-ma-ri bèn thưa với ngài: “Làm sao ông là người Do Thái mà lại xin tôi uống nước, trong khi tôi là một người phụ nữ Sa-ma-ri?” (Vì người Do Thái không giao thiệp với người Sa-ma-ri.) 10 Chúa Giê-su đáp lại bà: “Nếu bà biết món quà ban không của Đức Chúa Trời và biết người nói với bà ‘Xin bà cho tôi uống nước’ là ai, thì chính bà đã xin người ấy, và người ấy đã ban cho bà nước hằng sống.” 11 Bà thưa với ngài: “Thưa ông, ông thậm chí không có gầu để múc, mà giếng thì sâu. Vậy ông lấy nước hằng sống ấy từ đâu? 12 Chẳng lẽ ông lớn hơn tổ phụ Gia-cốp của chúng tôi sao? Người đã cho chúng tôi cái giếng này, và chính người cùng các con trai và bầy gia súc của người đều đã uống nước từ giếng này.” 13 Chúa Giê-su đáp lại bà: “Bất cứ ai uống nước này sẽ lại khát. 14 Nhưng ai uống nước tôi sẽ cho thì chẳng bao giờ khát nữa; trái lại, nước tôi sẽ cho người ấy sẽ trở thành một mạch nước trong người ấy phun trào để ban sự sống vĩnh cửu.” 15 Người phụ nữ nói với ngài: “Thưa ông, xin ông cho tôi thứ nước ấy, để tôi không còn khát và không phải liên tục đến chỗ này múc nước nữa.” 16 Ngài bảo bà: “Hãy đi gọi chồng bà rồi quay lại đây.” 17 Người phụ nữ đáp: “Tôi không có chồng.” Chúa Giê-su nói với bà: “Bà nói ‘Tôi không có chồng’ là đúng. 18 Vì bà đã có năm đời chồng, và người đàn ông bà đang sống chung hiện nay không phải là chồng bà. Về điều này bà đã nói thật.” 19 Người phụ nữ thưa với ngài: “Thưa ông, tôi thấy ông là một nhà tiên tri. 20 Tổ phụ chúng tôi đã thờ phượng trên ngọn núi này; nhưng các ông lại nói Giê-ru-sa-lem mới là nơi phải thờ phượng.” 21 Chúa Giê-su nói với bà: “Hỡi người phụ nữ, hãy tin tôi: Giờ sắp đến, không phải trên ngọn núi này cũng chẳng phải tại Giê-ru-sa-lem mà các người sẽ thờ phượng Cha. 22 Các người thờ phượng điều mình không biết; chúng tôi thờ phượng điều mình biết, vì sự cứu rỗi đến từ người Do Thái. 23 Tuy nhiên, giờ sắp đến, và ngay bây giờ đã đến rồi, khi những người thờ phượng chân chính sẽ thờ phượng Cha bằng thần khí và chân lý; thật vậy, Cha đang tìm kiếm những người như thế để thờ phượng ngài. 24 Đức Chúa Trời là Thần Linh, và những ai thờ phượng ngài phải thờ phượng bằng thần khí và chân lý.” 25 Người phụ nữ thưa với ngài: “Tôi biết Đấng Mê-si sắp đến, đấng được gọi là Ki-tô. Khi đấng ấy đến, ngài sẽ công bố mọi sự cho chúng tôi một cách rõ ràng.” 26 Chúa Giê-su nói với bà: “Chính tôi, người đang nói chuyện với bà đây, là đấng ấy.” » (Giăng 4:7-26)

Để có ý niệm rõ ràng hơn về những gì có thể nói trong khuôn khổ công việc rao giảng, chúng ta hãy xem Chúa Giê-su Ki-tô đã rao giảng cho một người phụ nữ Sa-ma-ri như thế nào, và điều đó diễn ra theo cách hoàn toàn tình cờ.

– Chúa Giê-su Ki-tô đã tạo ra một tình huống khác thường kép (câu 7-9): Ngài là người Do Thái và ngài nói chuyện nơi công cộng với một người phụ nữ Sa-ma-ri. Người Do Thái và người Sa-ma-ri ghét nhau đến mức vào thời đó, để xúc phạm một người đồng hương, đôi khi họ gọi người đó là “đồ Sa-ma-ri” (Xem Giăng 8:48; điều thú vị cần lưu ý là minh họa về “Người Sa-ma-ri nhân lành” rõ ràng nằm trong mục tiêu của Đấng Ki-tô nhằm khéo léo lên án nạn phân biệt chủng tộc tôn giáo chống người Sa-ma-ri của người Do Thái [Lu-ca 10:25-37]). Hơn nữa, Chúa Giê-su Ki-tô lại nói chuyện nơi công cộng với một phụ nữ, điều vốn không nằm trong phong tục thời bấy giờ. Trong Giăng 4:27 có chép rằng ngay cả các môn đồ của ngài cũng ngạc nhiên trước tình huống này. Dù sao đi nữa, ở câu 16, Chúa Giê-su Ki-tô đã yêu cầu người phụ nữ đi gọi chồng mình đến để tiếp tục cuộc trò chuyện. Trong khi Chúa Giê-su Ki-tô luôn có thái độ trong sạch đối với phụ nữ, ngài vẫn tôn trọng các phong tục liên quan đến mối quan hệ giữa nam và nữ, bên cạnh tất nhiên là đạo đức Kinh Thánh.

Do đó, điều quan trọng là không được có định kiến về những người mà chúng ta sẽ rao giảng. Giê-hô-va Đức Chúa Trời và Chúa Giê-su Ki-tô yêu thương mọi dân tộc và loài người thuộc mọi chủng tộc, cả nam lẫn nữ (Công vụ 10:34 “Đức Chúa Trời không thiên vị”).

– Chúa Giê-su Ki-tô tiếp tục sau hiệu ứng bất ngờ đầu tiên, bằng cách thêm vào một điều kỳ lạ (câu 10-15): Ngài có thể cho bà nước, trong khi ngài không có gầu (câu 10). Tất nhiên, đó là thứ nước thiêng liêng, mang tính biểu tượng. Không nhất thiết phải nghĩ rằng người phụ nữ Sa-ma-ri thiếu tinh tế, bởi vì bà không biết mình đang đối diện với ai và Chúa Giê-su Ki-tô đang nói chuyện với bà ở cấp độ ý nghĩa nào, nên bà chỉ nhận xét rằng ngài không có gầu. Tuy nhiên, không hề trách móc người phụ nữ Sa-ma-ri về sự thiếu sáng suốt của bà, Chúa Giê-su Ki-tô lại nhấn mạnh thêm lần thứ ba bằng cách nói với bà một điều hoàn toàn phi lý dưới góc độ con người: ngài có thể ban cho bà thứ nước mà uống vào sẽ không bao giờ khát nữa. Ta có thể dễ dàng hình dung người phụ nữ Sa-ma-ri nhìn Chúa Giê-su Ki-tô với đôi mắt mở to và miệng há hốc đáp lại: “Thưa ông, xin ông cho tôi thứ nước ấy, để tôi không còn khát và không phải liên tục đến chỗ này múc nước nữa.” Rõ ràng là người phụ nữ vẫn chưa hiểu rằng Chúa Giê-su Ki-tô đang diễn đạt theo cách tượng trưng. Ngài không chỉ ra sự thiếu sáng suốt của bà, bởi vì mục tiêu mà ngài đặt ra đã đạt được: thu hút sự chú ý của bà.

Thứ nhất, để thu hút sự chú ý, cần sử dụng những câu nói đơn giản, ấn tượng và khác với lẽ thường. Cần khơi dậy sự tò mò bẩm sinh của con người để họ phản ứng lại và từ đó gợi mở những cuộc trò chuyện thú vị về mặt thiêng liêng. Điểm thứ hai là Chúa Giê-su Ki-tô đã không trách mắng người phụ nữ Sa-ma-ri khi bà chẳng hiểu gì cả; ngài vẫn theo đuổi mục tiêu của mình, khơi dậy sự chú ý của bà bằng cách tạo dựng một điểm chung giữa ngài và bà.

– Chúa Giê-su Ki-tô khen ngợi sự sáng suốt của người phụ nữ Sa-ma-ri và bà nhận ra ngài là nhà tiên tri (câu 16-19): Khi ngài bảo bà đi gọi chồng mình đến để tiếp tục cuộc trò chuyện, người phụ nữ Sa-ma-ri đáp rằng bà không có chồng (bà đang sống chung như vợ chồng với một người đàn ông). Ta lại có thể dễ dàng hình dung sự kinh ngạc tột độ của người phụ nữ Sa-ma-ri khi Chúa Giê-su Ki-tô, sau khi khen ngợi câu trả lời đúng đắn của bà, đã kể chi tiết về các hoàn cảnh gia đình khác nhau trong quá khứ cũng như hoàn cảnh hiện tại của bà. Bà đáp lại ngài: “Thưa ông, tôi thấy ông là một nhà tiên tri.”

Trước đó, chúng ta đã nhận thấy Chúa Giê-su Ki-tô không nhất thiết lúc nào cũng trách móc người phụ nữ Sa-ma-ri vì sự thiếu sáng suốt của bà. Tuy nhiên, trong trường hợp này, Chúa Giê-su Ki-tô đã khen ngợi bà vì câu trả lời đúng. Trong khuôn khổ một cuộc trò chuyện, trong khi ưu tiên tìm kiếm điểm chung, thật tốt khi tạm gác lại những bất đồng và nhấn mạnh vào các điểm tương đồng nhằm tạo ra bầu không khí tin cậy. Chúng ta phải giao tiếp bình đẳng với người lân cận của mình. Trong Giăng 4:6 có chép rằng Chúa Giê-su Ki-tô rất mệt mỏi và ngài đã ngồi xuống “y như vậy” bên cạnh nguồn nước. Không có chỗ nào chép rằng Chúa Giê-su Ki-tô đứng dậy để nói chuyện với người phụ nữ Sa-ma-ri. Hãy hình dung khung cảnh đó: Chúa Giê-su Ki-tô đang ngồi, mệt mỏi, còn người phụ nữ Sa-ma-ri thì đứng, nhìn từ trên xuống người đàn ông vĩ đại nhất mà trái đất từng mang lại. Do đó, noi gương Chúa Giê-su Ki-tô, khi rao giảng cho người lân cận, chúng ta phải loại bỏ mọi thái độ trịch thượng, đối xử bình đẳng với người lân cận để thúc đẩy một bầu không khí thân mật chân thành, thậm chí có thể là thân hữu.

– Chúa Giê-su Ki-tô từ chối tranh luận (câu 20-22): Người phụ nữ Sa-ma-ri mở đầu một cuộc tranh luận về các địa điểm thờ phượng khác nhau của người Do Thái và người Sa-ma-ri (câu 20). Chúa Giê-su Ki-tô không bước vào cuộc tranh cãi mà trả lời bà rằng từ nay sự thờ phượng chân chính sẽ không còn phụ thuộc vào một thánh địa cụ thể nào nữa (câu 21). Sau khi gạt bỏ cuộc tranh luận vô ích này, Chúa Giê-su Ki-tô vẫn trình bày chân lý (câu 22): “Các người thờ phượng điều mình không biết; chúng tôi thờ phượng điều mình biết, vì sự cứu rỗi đến từ người Do Thái.” Sự cứu rỗi đến từ người Do Thái bởi vì từ dân tộc này (chứ không phải từ dân tộc Sa-ma-ri) đã xuất hiện phương tiện chính yếu của sự cứu rỗi vĩnh cửu: Chúa Giê-su Ki-tô (Giăng 14:6).

Điều quan trọng là phải cân bằng tốt giữa việc tránh sa vào những cuộc tranh luận vô ích, nhưng đồng thời cũng thấy được sự cần thiết tuyệt đối phải trình bày chân lý Kinh Thánh, như Chúa Giê-su Ki-tô đã làm trong trường hợp này.

– Chúa Giê-su Ki-tô đã nói về “những người thờ phượng chân chính” (câu 23 và 24): Cụm từ “những người thờ phượng chân chính” có ưu điểm là rất đơn giản: hoặc người ta thuộc nhóm đó, hoặc không. Giống như Chúa Giê-su Ki-tô đã nói, chỉ có hai lựa chọn, một dẫn đến sự sống và một dẫn đến sự hủy diệt (Ma-thi-ơ 7:13, 14, 21-23). Tương tự như vậy, chỉ có hai hạng người thờ phượng: chân chính và giả dối. Những người thờ phượng chân chính đã được chỉ định bởi sự quan phòng của Đức Chúa Trời: Tín đồ Đấng Ki-tô: “Thế là suốt trọn một năm, hai ông nhóm họp với họ trong hội thánh và dạy dỗ một đám đông khá lớn, và chính tại An-ti-ốt lần đầu tiên các môn đồ được gọi là tín đồ Đấng Ki-tô nhờ sự quan phòng của Đức Chúa Trời” (Công vụ 11:26). Chính vào thời điểm ngay trước hoạn nạn lớn, Chúa Giê-su Ki-tô sẽ phân biệt giữa “tín đồ Đấng Ki-tô chân chính” và “tín đồ Đấng Ki-tô giả hiệu” (Ma-thi-ơ 7:21-23). Điều này có nghĩa là nếu người ta thay thế từ “sự thờ phượng” hoặc “người thờ phượng” bằng những từ không có trong Kinh Thánh như “tôn giáo” hay “người có đạo”, tình hình sẽ trở nên phức tạp hơn nhiều (và thực tế đúng là như vậy): Thật vậy, làm sao có thể nhận ra “tôn giáo chân chính” giữa hàng triệu tôn giáo khác mà tôn giáo nào cũng tự nhận mình là “chân chính”? Tốt hơn hết là giữ nguyên sự đơn giản của thuật ngữ “những người thờ phượng chân chính” mà Đấng Ki-tô đã dùng, hoặc “tín đồ Đấng Ki-tô” được dùng trong sách Công vụ (nhờ sự quan phòng của Đức Chúa Trời). Phải nhìn nhận rằng Chúa Giê-su Ki-tô đã rao giảng một thông điệp, tức tin mừng, chứ không phải một “tôn giáo” (một từ chung chung không có trong Kinh Thánh).

Mặt khác, Chúa Giê-su Ki-tô đã cho thấy rõ ràng rằng chính Đức Chúa Trời là Đấng “tìm kiếm những người thờ phượng chân chính” thông qua công việc rao giảng của con người; chính Ngài đang gầy dựng dân của Ngài: “Vào thời ấy, những người kính sợ Đức Giê-hô-va nói chuyện với nhau, mỗi người nói với bạn mình, và Đức Giê-hô-va chú ý lắng nghe. Một cuốn sách ghi nhớ bắt đầu được viết ra trước mặt Ngài cho những người kính sợ Đức Giê-hô-va và cho những người suy ngẫm về danh Ngài” (Ma-thi-ơ 24:14; Ma-la-chi 3:16). Chúng ta hãy rao giảng cho đám đông lớn trong tương lai sẽ sống sót qua hoạn nạn lớn, tức ngày của Đức Giê-hô-va (Giô-ên 2:1).

2. Sự dạy dỗ của Chúa Giê-su Ki-tô qua các minh họa

Ai là người lân cận của tôi? Người Sa-ma-ri nhân lành

« 25 Và kìa, một người thông thạo Luật Pháp đứng dậy để thử ngài và hỏi: “Thưa Thầy, tôi phải làm gì để được thừa hưởng sự sống vĩnh cửu?” 26 Ngài hỏi lại ông: “Trong Luật Pháp có chép gì? Ông đọc thế nào?” 27 Ông đáp: “‘Ngươi phải hết lòng, hết linh hồn, hết sức lực và hết tâm trí mà yêu mến Giê-hô-va Đức Chúa Trời ngươi’, và ‘yêu người lân cận như chính mình’.” 28 Ngài bảo ông: “Ông trả lời đúng lắm; ‘hãy cứ làm điều đó thì ông sẽ được sống’.” 29 Nhưng vì muốn chứng tỏ mình là người công chính, ông ta hỏi Chúa Giê-su: “Vậy ai là người lân cận của tôi?” 30 Chúa Giê-su đáp lại: “Có một người từ Giê-ru-sa-lem xuống Giê-ri-cô thì rơi vào tay bọn cướp. Chúng lột sạch đồ đạc, đánh đập người ấy nhừ tử rồi bỏ đi, để mặc người ấy nửa sống nửa chết. 31 Tình cờ, có một thầy tế lễ đi xuống trên con đường đó, nhưng khi thấy người ấy, ông ta liền tránh sang bên kia đường mà đi qua. 32 Tương tự, một người Lê-vi cũng vậy, khi đến chỗ đó và thấy người ấy, liền tránh sang bên kia đường mà đi qua. 33 Nhưng một người Sa-ma-ri kia đang đi đường, đến gần người ấy, và khi nhìn thấy thì động lòng trắc ẩn. 34 Ông liền lại gần, rưới dầu và rượu lên các vết thương rồi băng bó lại. Sau đó, ông đỡ người ấy lên chính con vật của mình, đưa về một quán trọ và chăm sóc cho. 35 Sáng hôm sau, ông lấy ra hai đồng đơ-ni-ê, đưa cho chủ quán và dặn: ‘Xin hãy chăm sóc người này, và nếu tốn kém thêm bao nhiêu, khi quay lại tôi sẽ hoàn trả.’ 36 Theo ông, trong ba người ấy, ai đã tỏ ra là người lân cận của kẻ bị rơi vào tay bọn cướp?” 37 Ông ta đáp: “Là người đã tỏ lòng thương xót đối với nạn nhân.” Bấy giờ Chúa Giê-su bảo ông: “Ông hãy đi và cũng làm như vậy.” » (Lu-ca 10:25-37)

Minh họa này hoàn toàn khác lạ và độc đáo. Rất có thể câu trả lời này đã khiến thính giả Do Thái thời đó vô cùng ngạc nhiên. Người Do Thái và người Sa-ma-ri ghét nhau đến mức vào thời đó, để xúc phạm một người đồng hương, đôi khi họ gọi người đó là “đồ Sa-ma-ri”: « Người Do Thái đáp lại ngài: “Chúng tôi nói ‘Ông là người Sa-ma-ri và bị quỷ ám’ chẳng phải là đúng sao?” » (Xem Giăng 8:48). Bằng lời lăng mạ này, người Do Thái đồng hóa người Sa-ma-ri với những con người chịu sự chi phối của ma quỷ. Chúa Giê-su Ki-tô không hề không biết tình trạng này. Minh họa về “Người Sa-ma-ri nhân lành” rõ ràng nằm trong mục tiêu của Đấng Ki-tô nhằm khéo léo lên án nạn phân biệt chủng tộc tôn giáo chống người Sa-ma-ri của người Do Thái. Trong Giăng 4:7-26, chúng ta có thể đọc thấy Chúa Giê-su Ki-tô đã làm chứng cho một phụ nữ Sa-ma-ri, điều này chứng tỏ ngài không hề có chút định kiến chủng tộc nào.

Chúa Giê-su Ki-tô còn đi xa hơn nữa trong sự tương phản, khi đặt đối lập việc một thầy tế lễ và một người Lê-vi—những người lẽ ra phải gương mẫu trong việc áp dụng Luật Pháp của Đức Chúa Trời vốn đặt nền tảng trên công lý và lòng thương xót (Ma-thi-ơ 23:23)—lại bỏ mặc một người Do Thái bị thương nặng đang gặp nguy hiểm, trong khi một người Sa-ma-ri lại ra tay cứu giúp con người khốn khổ này. Sự tương phản giữa hai thái độ này đáng ngạc nhiên đến mức người ta tự hỏi liệu cuối cùng Chúa Giê-su Ki-tô có dựa trên một sự việc có thật đã xảy ra ở vùng lân cận Giê-ri-cô hay không. Chính việc Chúa Giê-su Ki-tô đặt bối cảnh thảm kịch một cách rất chính xác trên con đường giữa Giê-ru-sa-lem và Giê-ri-cô dường như cho thấy đôi khi khách bộ hành có thể trở thành nạn nhân của bọn cướp (Lu-ca 13:1-5, đôi khi Chúa Giê-su Ki-tô có thể minh họa lời dạy của mình bằng các sự kiện thời sự tại địa phương). Lời tường thuật cho thấy người đối thoại đặt câu hỏi này không phải để chân thành tìm hiểu, mà là để “chứng tỏ mình là người công chính”. Nhận ra điều đó, Chúa Giê-su Ki-tô đã cho ông thấy rằng sự việc không hẳn như vậy, bởi vì ở phần kết luận ngài bảo ông: “Ông hãy đi và cũng làm như vậy” (ngụ ý rằng ông cần phải nỗ lực khắc phục định kiến chủng tộc giữa người Do Thái và người Sa-ma-ri).

3. Con chiên và đồng bạc drachme bị mất rồi tìm lại được

« Mọi người thu thuế và kẻ tội lỗi đều đến gần ngài để nghe ngài giảng. 2 Vì thế, cả người Pha-ri-si lẫn các thầy kinh luật đều lầm bầm nói: “Người này tiếp đón kẻ tội lỗi và ăn uống với chúng.” 3 Bấy giờ ngài kể cho họ ví dụ này: 4 “Trong các ông, có ai có một trăm con chiên mà bị mất một con, lại không để chín mươi chín con kia ngoài đồng hoang để đi tìm con bị mất cho đến khi tìm được sao? 5 Và khi đã tìm thấy, người ấy vui mừng vác nó lên vai. 6 Về đến nhà, người ấy gọi bạn bè và hàng xóm lại mà nói: ‘Hãy chung vui với tôi, vì tôi đã tìm thấy con chiên bị mất của mình rồi.’ 7 Tôi bảo các ông, cũng một thể ấy, trên trời sẽ vui mừng vì một kẻ tội lỗi ăn năn hơn là vì chín mươi chín người công chính không cần phải ăn năn.

8 Hoặc có người phụ nữ nào có mười đồng drachme, nếu đánh mất một đồng, lại không thắp đèn, quét nhà và tìm kiếm kỹ lưỡng cho đến khi tìm thấy sao? 9 Và khi đã tìm thấy, bà gọi bạn bè và hàng xóm láng giềng lại mà nói: ‘Hãy chung vui với tôi, vì tôi đã tìm thấy đồng drachme mà tôi đã đánh mất.’ 10 Tôi bảo các ông, cũng một thể ấy, có sự vui mừng giữa các thiên sứ của Đức Chúa Trời vì một kẻ tội lỗi ăn năn.” » (Lu-ca 15:1-10)

Khi Chúa Giê-su Ki-tô ở cùng với những kẻ tội lỗi, người Pha-ri-si trách ngài giao du với hạng người xấu. Chúa Giê-su Ki-tô bèn đáp lại họ bằng ba minh họa: hai minh họa về con chiên và đồng drachme bị mất rồi tìm lại được (ở trên) và người con hoang đàng (ở dưới). Chúa Giê-su Ki-tô giải thích cho những người Pha-ri-si nhẫn tâm rằng đối với Đức Chúa Trời, mạng sống của một con người đơn lẻ đang gặp nguy hiểm cũng có giá trị ngang bằng với mạng sống của những người khác đang được an toàn. Trong minh họa về con chiên bị mất, người chăn để lại 99 con chiên ở nơi an toàn để dồn toàn bộ sức lực đi tìm và cứu con chiên bị lạc. Chúa Giê-su Ki-tô cho thấy rằng cũng như một người chăn chiên hay một người phụ nữ dốc hết sức lực để tìm lại thứ mình đã đánh mất, Đức Chúa Trời cũng muốn những người chăn thiêng liêng dồn hết tâm sức như thế để cứu rỗi về mặt thiêng liêng những con người dưới sự chăm sóc của họ.

Có những hành vi mà Giê-hô-va Đức Chúa Trời và Con ngài là Chúa Giê-su Ki-tô lên án. Điều quan trọng là phải nhận biết những hành vi đó và từng bước thực hiện những thay đổi cần thiết nhằm làm đẹp lòng Đức Chúa Trời và Con ngài. Thái độ của Chúa Giê-su Ki-tô đối với những kẻ tội lỗi sống vào thời của ngài giúp chúng ta hiểu rõ hơn Cha ngài là Giê-hô-va Đức Chúa Trời giàu lòng thương xót và kiên nhẫn đến nhường nào. Chúa Giê-su Ki-tô đã nỗ lực với lòng trắc ẩn để giúp những kẻ tội lỗi quay trở lại con đường ngay thẳng của Đức Chúa Trời. Chúng ta hãy xem xét một vài ví dụ cho thấy đồng thời lòng trắc ẩn, sự kiên nhẫn và sự kiên quyết này của ngài.

Phúc âm Lu-ca chương 19 (19:1-10) cho biết Chúa Giê-su Ki-tô đến thành Giê-ri-cô và có một đám đông khổng lồ ra đón tiếp ngài. Trong đám đông đó có một người đàn ông vóc dáng nhỏ bé đang tìm cách nhìn thấy vị Giê-su nổi tiếng này. Vì vậy, ông trèo lên một cái cây nằm trên lối đi. Xa-chê là một người thu thuế nổi tiếng vì sự bất lương của mình. Khi Chúa Giê-su đi đến ngang chỗ ông, ngài ngước nhìn lên và nói với Xa-chê, trước sự ngạc nhiên của mọi người, rằng ngài sẽ đến dùng bữa tại nhà ông. Lời tường thuật cho biết thêm rằng dân chúng đã bị sốc khi thấy Chúa Giê-su đến ăn uống tại nhà một kẻ tội lỗi như vậy. Phần cuối của câu chuyện cho chúng ta biết lý do tại sao Chúa Giê-su làm điều đó. Sau khi Xa-chê tuyên bố rằng ông ăn năn về tội lỗi của mình và sẽ bồi thường cụ thể cho những sai phạm trong quá khứ, đây là lời Chúa Giê-su đã nói: “Con Người đã đến để tìm và cứu kẻ bị hư mất” (Lu-ca 19:10).

Phúc âm Ma-thi-ơ (9:9-13) cho chúng ta biết Chúa Giê-su đã chọn Ma-thi-ơ, một cựu nhân viên thu thuế, làm sứ đồ để đi theo ngài. Nhân dịp chia tay công việc cũ, rất có thể ông đã tổ chức một bữa ăn với những người đồng nghiệp cũ của mình. Kinh Thánh chép như sau: « Sau đó, khi đi ngang qua, Chúa Giê-su thấy một người tên là Ma-thi-ơ đang ngồi ở trạm thu thuế, ngài liền bảo ông: “Hãy theo tôi.” Ông liền đứng dậy và đi theo ngài. Về sau, khi ngài đang dùng bữa trong nhà, kìa có nhiều người thu thuế và kẻ tội lỗi đến cùng ngồi ăn với Chúa Giê-su và các môn đồ ngài. Nhưng thấy vậy, người Pha-ri-si nói với các môn đồ ngài: “Tại sao thầy các anh lại ăn uống với những người thu thuế và kẻ tội lỗi?” Nghe thấy vậy, ngài đáp: “Người khỏe mạnh không cần thầy thuốc, nhưng người đau ốm mới cần. Vậy hãy đi và học xem câu này có nghĩa gì: ‘Ta muốn lòng thương xót chứ không muốn vật tế lễ.’ Vì tôi đến không phải để kêu gọi người công chính, mà là kẻ tội lỗi.” »

Chúng ta hãy lấy một ví dụ cuối cùng: Phúc âm Giăng chương 4 cho biết Chúa Giê-su rất mệt mỏi và ngài đã ngồi xuống bên một cái giếng để nghỉ ngơi. Một người phụ nữ Sa-ma-ri đến gần giếng để múc nước. Chúa Giê-su đã bắt chuyện với bà. Trong cuộc trò chuyện thiêng liêng đó, Chúa Giê-su đã nói với người phụ nữ này rằng ngài chính là Đấng Ki-tô, một điều mà ngài rất hiếm khi làm (Giăng 4:26). Như vậy, Chúa Giê-su đã ban cho bà một vinh dự rất lớn khi nói điều đó. Tuy nhiên, ở câu 18 của cùng chương này, ta có thể đọc thấy rằng bà đang sống trong tội lỗi, vì bà đang chung sống với một người đàn ông mà không kết hôn (Giăng 4:18). Qua ba ví dụ này, trong số nhiều ví dụ khác, chúng ta nhận thấy Chúa Giê-su Ki-tô không ngần ngại gần gũi những kẻ tội lỗi nhằm khích lệ họ bước đi trên con đường ngay thẳng của Đức Chúa Trời.

4. Lòng thương xót của Cha Trên Trời được minh họa qua người con hoang đàng

« 11 Rồi ngài nói tiếp: “Một người kia có hai con trai. 12 Người con út nói với cha: ‘Thưa cha, xin chia cho con phần tài sản thuộc về con.’ Thế là người cha chia gia tài cho hai con. 13 Sau đó ít ngày, người con út thu gom tất cả rồi trẩy đi đến một phương xa; tại đó, anh ta ăn chơi trác táng, phung phí hết tài sản của mình. 14 Khi anh ta đã tiêu sạch mọi thứ, một nạn đói khủng khiếp xảy ra trong xứ ấy, và anh ta bắt đầu lâm vào cảnh túng thiếu. 15 Anh ta thậm chí phải đi làm thuê cho một người dân trong xứ đó, và người này sai anh ta ra đồng chăn heo. 16 Anh ta thèm được ăn cho no những vỏ đậu minh quyết mà bầy heo ăn, nhưng chẳng ai cho anh ta cả.

17 Khi tỉnh ngộ lại, anh ta tự nhủ: ‘Biết bao người làm công cho cha ta có bánh ăn dư dật, trong khi ta ở đây lại đang chết đói! 18 Ta sẽ đứng dậy, trở về với cha ta và thưa với người: “Thưa cha, con đã phạm tội với trời và với cha. 19 Con không còn xứng đáng được gọi là con của cha nữa. Xin cha coi con như một người làm công của cha.”’ 20 Vậy anh ta đứng dậy và trở về với cha mình. Khi anh ta còn ở đằng xa, người cha đã trông thấy và động lòng thương xót; ông chạy lại ôm chầm lấy cổ con và hôn con thắm thiết. 21 Người con bèn thưa với ông: ‘Thưa cha, con đã phạm tội với trời và với cha. Con không còn xứng đáng được gọi là con của cha nữa. Xin cha coi con như một người làm công của cha.’ 22 Nhưng người cha bảo các đầy tớ: ‘Mau đem chiếc áo choàng dài đẹp nhất ra mặc cho cậu ấy, đeo nhẫn vào tay và xỏ dép vào chân cậu ấy. 23 Rồi hãy dắt con bê béo ra làm thịt, chúng ta hãy ăn mừng và vui chơi thỏa thích, 24 vì con trai ta đây đã chết mà nay sống lại, đã mất mà nay lại tìm thấy.’ Và họ bắt đầu ăn mừng vui vẻ.

25 Lúc ấy người con cả đang ở ngoài đồng; khi trở về đến gần nhà, anh nghe thấy tiếng hòa nhạc và nhảy múa. 26 Anh liền gọi một đầy tớ lại và hỏi xem có chuyện gì. 27 Người đầy tớ thưa với anh: ‘Em của cậu đã trở về, và cha cậu đã làm thịt con bê béo vì ông được gặp lại cậu ấy bình an vô sự.’ 28 Nhưng anh cả nổi giận và nhất quyết không chịu vào nhà. Bấy giờ người cha đi ra và năn nỉ anh. 29 Anh đáp lại cha mình: ‘Cha xem, bấy nhiêu năm con làm việc cho cha như một nô lệ, chưa một lần nào con trái lệnh cha, vậy mà chưa bao giờ cha cho con lấy một con dê con để con vui chơi với bạn bè. 30 Thế mà vừa khi thằng con của cha kia trở về—kẻ đã nuốt sạch cơ nghiệp của cha với bọn gái điếm—thì cha lại vì nó mà làm thịt con bê béo.’ 31 Người cha bảo anh: ‘Con ơi, con luôn ở với cha, và tất cả những gì của cha đều là của con; 32 nhưng chúng ta phải vui mừng và hân hoan, vì em con đây đã chết mà nay sống lại, đã mất mà nay lại tìm thấy.’” » (Lu-ca 15:11-32)

Qua minh họa về người con hoang đàng, Chúa Giê-su Ki-tô giúp chúng ta hiểu rõ hơn cách hành xử của Cha ngài trong những tình huống mà các tạo vật của Ngài tạm thời thách thức quyền uy của Ngài. Người con hoang đàng đã đòi cha chia gia tài và bỏ nhà ra đi. Người cha đã cho phép đứa con đã trưởng thành của mình tự đưa ra quyết định này, tự bước đi trên con đường riêng trong cuộc đời, nhưng cũng phải tự gánh chịu hậu quả của nó. Trong minh họa, sau một thời gian sống buông thả, người con quyết định quay trở về nhà Cha mình. Người con ăn năn, người cha tha thứ cho anh và mở tiệc lớn ăn mừng sự trở về của anh. Người cha không phán xét động cơ thúc đẩy người con quay về. Trong minh họa, người con trở về với cha do hoàn cảnh bắt buộc, và anh ta suy luận dựa trên sự khôn ngoan thực tế. Thông điệp của Đấng Ki-tô là giúp ta hiểu rằng lòng thương xót của Cha ngài rộng lớn đến mức chấp nhận cả sự khôn ngoan thực tế bị thúc đẩy bởi hoàn cảnh vốn có thể dẫn dắt con người đến sự ăn năn.

Minh họa này có phần thứ hai mô tả phản ứng phẫn nộ và ghen tị của người anh trai của đứa con hoang đàng. Anh ta trách cha mình đã tổ chức tiệc ăn mừng sự trở về của em trai, trong khi bản thân anh chưa bao giờ nhận được sự quan tâm như vậy. Chúng ta thấy một minh họa khác về lòng thương xót và sự kiên nhẫn của Đức Chúa Trời đối với những con người có lòng chai đá. Khi người con tỏ thái độ bất bình, người cha đã ra gặp anh để giải quyết tình huống căng thẳng này. Những gì người con nói với cha đã bộc lộ động cơ của anh ta: “Cha xem, bấy nhiêu năm con làm việc cho cha như một nô lệ, chưa một lần nào con trái lệnh cha, vậy mà chưa bao giờ cha cho con lấy một con dê con để con vui chơi với bạn bè.” Thay vì tập trung vào việc em trai mình đã trở về bình an vô sự, anh ta biến nó thành chuyện cá nhân, dựa trên một lối suy nghĩ hoàn toàn vị kỷ, chỉ xoay quanh bản thân mình. Anh ta nói rằng mình đã làm việc “như một nô lệ” mà không trái lệnh cha, điều đó chứng tỏ lòng trung thành của anh ta đối với cha thuần túy chỉ là hình thức và thiếu vắng tình yêu thương dành cho cha. Cộng thêm vào đó là sự khinh miệt tuyệt đối dành cho em trai mình, khi anh nói với cha: “vừa khi thằng con của cha kia trở về—kẻ đã nuốt sạch cơ nghiệp của cha với bọn gái điếm”. Anh ta nhắc lại một cách thô bạo hạnh kiểm quá khứ của em mình. Anh ta thậm chí còn không dùng cụm từ “em của con”. Trong câu trả lời đầy kiên nhẫn của người cha dành cho đứa con đang phẫn nộ, ông nhắc nhở anh rằng người đó quả thực là con của ông, nhưng cũng chính là em trai của anh.

Không còn nghi ngờ gì nữa, người con hình thức và nhẫn tâm này chính là hình ảnh phản chiếu lối hành xử cứng nhắc và thiếu lòng thương xót của các thầy kinh luật và người Pha-ri-si thời Đấng Ki-tô: « Khốn cho các người, hỡi các thầy kinh luật và người Pha-ri-si đạo đức giả! Vì các người nộp phần mười của rau bạc hà, thì là và thì là Ai Cập, nhưng lại bỏ qua những điều trọng yếu hơn của Luật Pháp, tức là công lý, lòng thương xót và lòng trung tín. Những điều này mới là điều phải làm, mà không được bỏ qua những điều kia » (Ma-thi-ơ 23:23).

5. Một bài học về lòng thương xót & Tha thứ đến 77 lần

Một bài học về lòng thương xót

« 36 Một người Pha-ri-si mời ngài dùng bữa tại nhà ông. Ngài bèn vào nhà người Pha-ri-si và ngồi vào bàn ăn. 37 Và kìa, một người phụ nữ vốn nổi tiếng trong thành là kẻ tội lỗi, khi biết ngài đang dùng bữa tại nhà người Pha-ri-si, liền mang đến một bình bằng đá thạch cao đựng đầy dầu thơm; 38 bà đứng đằng sau, ngay dưới chân ngài, bắt đầu khóc và lấy nước mắt làm ướt chân ngài, rồi dùng tóc trên đầu mình mà lau. Hơn nữa, bà hôn chân ngài cách âu yếm và xức dầu thơm lên chân ngài. 39 Thấy cảnh đó, người Pha-ri-si đã mời ngài liền tự nhủ trong lòng: “Người này nếu là nhà tiên tri thì hẳn phải biết người phụ nữ đang chạm vào mình là ai và thuộc hạng người nào: đó là một kẻ tội lỗi.” 40 Nhưng Chúa Giê-su đáp lại và bảo ông: “Hỡi Si-môn, tôi có điều muốn nói với ông.” Ông thưa: “Thưa Thầy, xin cứ nói!”

41 “Có hai người mắc nợ một chủ nợ kia; một người nợ năm trăm đồng đơ-ni-ê, còn người kia nợ năm mươi đồng. 42 Vì cả hai đều không có gì để trả, nên chủ nợ vui lòng xóa nợ cho cả hai. Vậy trong hai người đó, ai sẽ yêu mến chủ nợ hơn?” 43 Si-môn đáp: “Tôi đoán là người được ông ấy vui lòng xóa nợ nhiều hơn.” Ngài bảo ông: “Ông phán đoán đúng lắm.” 44 Đoạn ngài quay về phía người phụ nữ và nói với Si-môn: “Ông thấy người phụ nữ này chứ? Tôi vào nhà ông; ông đã không cho tôi nước rửa chân. Nhưng người phụ nữ này đã lấy nước mắt làm ướt chân tôi và dùng tóc mình mà lau. 45 Ông đã không hôn chào tôi; nhưng người phụ nữ này, từ lúc tôi bước vào, không ngừng hôn chân tôi cách âu yếm. 46 Ông đã không xức dầu lên đầu tôi; nhưng người phụ nữ này đã xức dầu thơm lên chân tôi. 47 Vì cớ đó, tôi nói với ông, tội lỗi của bà tuy nhiều nhưng đã được tha thứ, bởi vì bà đã yêu mến nhiều; còn người được tha thứ ít thì yêu mến ít.” 48 Rồi ngài nói với người phụ nữ: “Tội lỗi của bà đã được tha thứ.” 49 Những người cùng ngồi ăn với ngài bắt đầu tự nhủ với nhau: “Người này là ai mà tha được cả tội lỗi?” 50 Nhưng ngài nói với người phụ nữ: “Đức tin của bà đã cứu bà; hãy đi bình an.” » (Lu-ca 7:36-50)

Tha thứ đến 77 lần

« 21 Bấy giờ Phi-e-rơ tiến lại gần và hỏi ngài: “Thưa Chúa, nếu anh em con phạm tội với con thì con phải tha thứ cho người ấy mấy lần? Có phải đến bảy lần không?” 22 Chúa Giê-su đáp: “Tôi bảo anh, không phải đến bảy lần, mà là đến bảy mươi bảy lần.

23 Vì lý do đó, nước trời giống như một vị vua kia muốn thanh toán sổ sách với các đầy tớ của mình. 24 Khi vua bắt đầu thanh toán, người ta dẫn đến cho vua một kẻ mắc nợ vua mười ngàn ta-lâng [= 60.000.000 đồng đơ-ni-ê]. 25 Nhưng vì hắn không có gì để trả, nên chủ ra lệnh bán hắn, vợ con hắn cùng tất cả tài sản hắn có để thanh toán nợ. 26 Đầy tớ ấy bèn sấp mình xuống lạy vua và van xin: ‘Xin ngài kiên nhẫn với tôi, tôi sẽ trả hết cho ngài.’ 27 Động lòng trắc ẩn, chủ của người đầy tớ ấy liền thả hắn ra và xóa nợ cho hắn. 28 Nhưng khi đầy tớ ấy vừa bước ra, hắn gặp một người bạn đồng sự đang nợ mình một trăm đồng đơ-ni-ê; hắn liền túm lấy, bóp cổ người ấy và quát: ‘Trả món nợ mày thiếu tao đi.’ 29 Người bạn đồng sự sấp mình xuống van nài hắn: ‘Xin anh kiên nhẫn với tôi, tôi sẽ trả cho anh.’ 30 Tuy nhiên, hắn không chịu, mà bỏ đi tống người ấy vào tù cho đến khi trả hết số nợ. 31 Khi các bạn đồng sự khác thấy sự việc xảy ra, họ vô cùng đau buồn và đi trình lại với chủ mọi chuyện đã xảy ra. 32 Bấy giờ chủ cho gọi hắn đến và bảo: ‘Tên đầy tớ độc ác kia, ta đã xóa hết món nợ lớn ấy cho ngươi khi ngươi van xin ta. 33 Đến lượt ngươi, lẽ ra ngươi cũng phải thương xót bạn đồng sự của mình như chính ta đã thương xót ngươi chứ?’ 34 Nổi cơn thịnh nộ, chủ liền giao hắn cho bọn cai ngục cho đến khi hắn trả hết toàn bộ số nợ. 35 Cha tôi ở trên trời cũng sẽ đối xử với các anh y như vậy, nếu mỗi người trong các anh không hết lòng tha thứ cho anh em mình.” » (Ma-thi-ơ 18:21-35)

Chúa Giê-su Ki-tô lặp lại một điểm dạy dỗ rất quan trọng để nhận được lòng thương xót của Đức Chúa Trời, được chép nơi Ma-thi-ơ 6:14, 15. Ngài cho thấy chất lượng mối quan hệ của chúng ta với Đức Chúa Trời tùy thuộc vào mối quan hệ mà chúng ta có với người lân cận của mình: « Vì nếu các người tha thứ lỗi lầm cho người ta, thì Cha các người ở trên trời cũng sẽ tha thứ cho các người; nhưng nếu các người không tha thứ lỗi lầm cho người ta, thì Cha các người cũng sẽ không tha thứ lỗi lầm cho các người » (Ma-thi-ơ 5:23, 24; 1 Giăng 3:15; 4:8).

Điều đó có nghĩa là tín đồ Đấng Ki-tô bắt buộc phải tha thứ tất cả mọi thứ hay không? Giống như mọi sự dạy dỗ trong Kinh Thánh, cần phải dựa vào văn cảnh của những lời tuyên bố của Đấng Ki-tô. Trong Ma-thi-ơ 6:14, 15, Chúa Giê-su Ki-tô cho thấy con người nhất thiết phải tha thứ tội lỗi của người lân cận. Tuy nhiên, mệnh lệnh tha thứ này nằm trong khuôn khổ của một mối quan hệ nhân sinh bình thường, vốn thường xuyên xen lẫn những căng thẳng, những xúc phạm nặng nhẹ khác nhau. Khi xem lại văn cảnh trước đó của mệnh lệnh tha thứ cho người lân cận này, nơi Ma-thi-ơ 5:23, 24, chúng ta có sự xác nhận rằng sự tha thứ được đòi hỏi này nằm trong khuôn khổ đời sống thường nhật của các mối quan hệ giữa người với người, vốn rất thường xuyên cần những sự điều chỉnh để đạt được mối quan hệ êm thấm hằng ngày. Và sự tha thứ giúp xoa dịu căng thẳng, cũng như học cách chịu đựng lẫn nhau (Rô-ma 15:1, 2).

Quay trở lại câu hỏi về việc tha thứ 7 lần do sứ đồ Phi-e-rơ nêu ra và câu trả lời của Đấng Ki-tô về việc tha thứ 77 lần, Chúa Giê-su Ki-tô nhấn mạnh nhiều hơn đến bản chất của sự tha thứ. Thật vậy, nếu một người tự nhủ trong lòng rằng mình sẽ tha thứ cho người kia 7 lần, thì người đó có thực sự tha thứ cho người lân cận khi cứ ngồi đếm sổ sách tội lỗi như vậy không? Câu trả lời của Đấng Ki-tô khiến việc đếm như thế trở nên khó khăn hơn nhiều. Điều này có nghĩa là người tha thứ cho người lân cận sẽ làm điều đó hết lòng, không còn chút oán hận nào sót lại khiến người ấy phải ngồi đếm. Nếu chúng ta đã hiểu rằng Chúa Giê-su Ki-tô, trong Ma-thi-ơ chương 18, nhấn mạnh đến phẩm chất tốt đẹp của sự tha thứ hết lòng, thì chúng ta cũng sẽ hiểu theo văn cảnh của chính chương này rằng đây không phải là lời mời gọi tha thứ cho tất cả mọi thứ.

Câu hỏi của sứ đồ Phi-e-rơ về việc tha thứ bảy lần xuất phát ngay sau một lời tuyên bố của Đấng Ki-tô mô tả một tình huống có thể dẫn đến việc không tha thứ: « Hơn nữa, nếu anh em của anh phạm tội, hãy đi vạch rõ lỗi lầm của người ấy giữa riêng anh và người ấy thôi. Nếu người ấy nghe anh, thì anh đã được lại người anh em mình. Nhưng nếu người ấy không nghe, hãy đem theo một hoặc hai người nữa, để mọi việc được xác lập qua lời khai của hai hoặc ba nhân chứng. Nếu người ấy không nghe họ, hãy trình với hội thánh. Nếu người ấy cũng không nghe cả hội thánh, thì hãy coi người ấy như người ngoại bang và như người thu thuế » (Ma-thi-ơ 18:15-17). Không nên nhầm lẫn đoạn văn này với Ma-thi-ơ 5:23, 24 vì Chúa Giê-su Ki-tô, trong Ma-thi-ơ 18, đề cập đến bản chất của những tội lỗi nghiêm trọng đến mức, trong trường hợp kẻ có tội chối cãi, cần phải có sự can thiệp của hai hoặc ba nhân chứng và sau đó là sự can thiệp của những người có thẩm quyền thiêng liêng trong hội thánh Đấng Ki-tô. Đó là những tội nghiêm trọng liên quan đến sự vu khống làm tổn hại đến thanh danh tốt đẹp của một người, hoặc những vấn đề về việc chối bỏ nợ nần, hay nghiêm trọng hơn nữa là lừa đảo.

Thêm vào đó là những tội cực kỳ nghiêm trọng (không nằm trong khuôn khổ của Ma-thi-ơ 18:15-17, mà thuộc thẩm quyền của cơ quan tư pháp cảnh sát và tòa án), như tội ác đẫm máu và tội phạm tình dục, chẳng hạn như hiếp dâm và ấu dâm. Rõ ràng là nạn nhân của những hành vi đê hèn như vậy không thuộc đối tượng của sự tha thứ được đề cập trong Ma-thi-ơ 18:21-35. Trong những tình huống cực kỳ đau đớn này, chính nạn nhân hoặc gia đình nạn nhân mới là người quyết định theo lương tâm của họ xem có tha thứ hay không. Dù thế nào đi nữa, chính Đức Chúa Trời, thông qua Đấng Ki-tô làm vua, sẽ phán xét việc làm của mỗi người: « Như vậy, mỗi người trong chúng ta sẽ khai trình về chính mình với Đức Chúa Trời» (Rô-ma 14:12).

6. Những người làm công vào giờ thứ mười một

Những người sau rốt sẽ trở nên đầu tiên, và những người đầu tiên sẽ trở nên sau rốt

« Vì nước trời giống như một người chủ nhà kia, sáng sớm đã ra đi để thuê người làm công cho vườn nho của mình. 2 Sau khi thỏa thuận với những người làm công mức tiền công một đồng đơ-ni-ê một ngày, ông sai họ vào vườn nho mình. 3 Khoảng giờ thứ ba, ông lại đi ra và thấy những người khác đang đứng không ngoài chợ; 4 ông bảo họ: ‘Các anh cũng hãy đi vào vườn nho, tôi sẽ trả cho các anh xứng đáng.’ 5 Thế là họ đi. Khoảng giờ thứ sáu và giờ thứ chín, ông lại đi ra và cũng làm như vậy. 6 Cuối cùng, vào khoảng giờ thứ mười một, ông đi ra và thấy những người khác đang đứng đó, ông liền hỏi họ: ‘Sao các anh đứng không ở đây suốt cả ngày vậy?’ 7 Họ đáp: ‘Vì không có ai thuê chúng tôi.’ Ông bảo họ: ‘Các anh cũng hãy đi vào vườn nho.’

8 Khi chiều đến, chủ vườn nho bảo người quản lý của mình: ‘Hãy gọi những người làm công lại và trả tiền công cho họ, bắt đầu từ những người đến sau cùng cho đến những người đến đầu tiên.’ 9 Khi những người làm từ giờ thứ mười một đến, mỗi người đều nhận được một đồng đơ-ni-ê. 10 Vì thế, khi những người đến đầu tiên bước tới, họ tưởng mình sẽ nhận được nhiều hơn; nhưng mỗi người trong họ cũng chỉ lãnh được một đồng đơ-ni-ê. 11 Lúc nhận tiền, họ lầm bầm trách chủ nhà 12 và nói: ‘Những người đến sau cùng này chỉ làm có một giờ; thế mà ông lại đối xử với họ ngang bằng với chúng tôi, là những người đã phải gánh chịu sự nhọc nhằn suốt ngày và cái nắng như thiêu đốt.’ 13 Nhưng ông đáp lại một người trong bọn họ: ‘Này bạn, tôi đâu có xử bất công với bạn. Bạn đã thỏa thuận với tôi giá một đồng đơ-ni-ê, phải không? 14 Hãy cầm lấy phần của bạn mà đi về đi. Tôi muốn trả cho người đến sau cùng này ngang bằng với bạn. 15 Chẳng lẽ tôi không có quyền làm điều tôi muốn với tài sản của mình sao? Hay mắt bạn trở nên ganh tị vì tôi tốt bụng?’ 16 Như thế, những người sau rốt sẽ trở nên đầu tiên, và những người đầu tiên sẽ trở nên sau rốt. » (Ma-thi-ơ 20:1-16)

Dường như Chúa Giê-su Ki-tô dùng minh họa này để làm rõ ý nghĩa của câu nói đầy bí ẩn mà ngài đã lặp lại nhiều lần: “Những người sau rốt sẽ trở nên đầu tiên, và những người đầu tiên sẽ trở nên sau rốt.” Ở chương trước đó, nơi Ma-thi-ơ 19:30, ngài đã thốt lên câu này, và ở câu phía trên, ngài nói rằng các môn đồ của ngài sẽ phải trải qua nhiều thử thách, nhưng sau đó họ sẽ nhận được sự ứng nghiệm của niềm hy vọng, tức là sự sống vĩnh cửu. Chúng ta cũng tìm thấy cùng một sự dạy dỗ này nơi Mác 10:23-31 và Lu-ca 13:22-30, cũng kết thúc bằng chính câu nói ấy. Khi đối chiếu những lời nói trước cụm từ này với minh họa về những người làm công vào giờ thứ mười một, chúng ta sẽ hiểu rõ hơn.

Người chủ nhà đi thuê nhân công chính là Chúa Giê-su Ki-tô. Những người làm công là các môn đồ của Đấng Ki-tô. Công việc trong vườn nho tượng trưng cho thánh chức của tín đồ Đấng Ki-tô nói chung. Việc trả “một đồng đơ-ni-ê” chính là sự hoàn thành niềm hy vọng về sự sống vĩnh cửu. Điểm đặc biệt của khoản tiền công này là tính chất trọn gói: một đồng đơ-ni-ê cho một ngày làm việc, bất kể số giờ làm việc là bao nhiêu. Rõ ràng là trong tình huống này, những người được thuê sau cùng là những người được hưởng lợi nhiều nhất từ cách trả công trọn gói này, trong khi những người được thuê đầu tiên lại là những người ít được lợi nhất.

Trong minh họa, Chúa Giê-su Ki-tô để cho những người làm công từ giờ thứ nhất phản ứng lại; họ lầm bầm chống đối sự sắp xếp này khi thấy rằng sau mười hai giờ làm việc, họ chỉ nhận được đúng một đồng đơ-ni-ê như đã định trong giao kèo. Trong khi đó, những người làm công vào giờ thứ mười một lại có mức lương y hệt: một đồng đơ-ni-ê cho một ngày chỉ làm việc một tiếng đồng hồ. Tuy nhiên, người chủ nhà đã đáp lại họ bằng một lập luận đanh thép không thể chối cãi: thứ nhất, họ đã đồng ý với mức giá một đồng đơ-ni-ê cho một ngày làm việc, bất kể số giờ làm việc là bao nhiêu. Sự lầm bầm của những người làm từ giờ thứ nhất ngụ ý rằng người chủ nhà đã không công bằng với họ. Thứ hai, người chủ nhà đáp lại họ bằng một lập luận cũng đanh thép không kém: “Chẳng lẽ tôi không có quyền làm điều tôi muốn với tài sản của mình sao?”

Liên quan đến lòng thương xót của Đức Chúa Trời đối với những người đến sau cùng cũng như những người đến đầu tiên, minh họa của Đấng Ki-tô gợi nhắc lại lời tuyên bố được phán trước mặt Môi-se vào lúc sự vinh hiển của Giê-hô-va Đức Chúa Trời, Cha Trên Trời, được biểu lộ: “Ta muốn ban ơn cho ai thì ban ơn, muốn thương xót ai thì thương xót” (Xuất Ê-díp-tô Ký 33:19). Giê-hô-va Đức Chúa Trời là Cha và Chúa Giê-su Ki-tô là Con ban lòng thương xót theo ý muốn của các ngài cho những con người mà các ngài lựa chọn, bất kể họ đã phụng sự Đức Chúa Trời là Cha và Chúa Giê-su Ki-tô là Con trong bao nhiêu năm. Phần thưởng sẽ hoàn toàn giống nhau: sự sống vĩnh cửu dành cho cả những người đến trước lẫn những người đến sau.

7. Vì hễ ai tự tôn sẽ bị hạ xuống,
còn ai tự hạ sẽ được tôn lên

« 7 Bấy giờ ngài kể một ví dụ cho những người được mời, vì ngài nhận thấy cách họ chọn cho mình những chỗ nổi bật nhất; và ngài bảo họ: 8 “Khi bạn được ai đó mời dự tiệc cưới, đừng đi ngồi vào chỗ nổi bật nhất. Biết đâu vào cùng ngày hôm đó, có một người danh giá hơn bạn cũng được chủ nhà mời, 9 rồi người đã mời cả bạn lẫn vị khách ấy sẽ đến bảo bạn: ‘Xin nhường chỗ này cho ông đây.’ Và bấy giờ bạn sẽ phải xấu hổ đi xuống ngồi ở chỗ rốt hết. 10 Nhưng khi được mời, hãy đi ngồi vào chỗ rốt hết, để khi người mời bạn đến, ông ta sẽ bảo bạn: ‘Bạn ơi, xin mời lên chỗ cao hơn.’ Bấy giờ bạn sẽ được vinh dự trước mặt tất cả các thực khách khác. 11 Vì hễ ai tự tôn sẽ bị hạ xuống, còn ai tự hạ sẽ được tôn lên.” » (Lu-ca 14:7-11)

Trong một minh họa khác, Chúa Giê-su Ki-tô cho thấy một người có thể tỏ ra khiêm nhường hoặc kiêu ngạo như thế nào, dựa trên quan điểm mà người đó có về chính mình. Minh họa thứ hai này đóng vai trò như một lời bình giải cho minh họa thứ nhất, nhất là khi Chúa Giê-su Ki-tô đã kết thúc minh họa này theo cùng một cách: « Ngài cũng kể ví dụ này cho một số người tự tin rằng mình là người công chính và coi thường những người khác như chẳng ra gì: “Có hai người lên đền thờ cầu nguyện, một người là Pha-ri-si, người kia là thu thuế. Người Pha-ri-si đứng thẳng và thầm cầu nguyện như thế này: ‘Lạy Đức Chúa Trời, con tạ ơn Ngài vì con không giống như những người khác: tham lam, bất công, ngoại tình, hoặc ngay cả như tên thu thuế kia. Con kiêng ăn mỗi tuần hai lần, con nộp phần mười tất cả mọi thứ con kiếm được.’ Còn người thu thuế thì đứng từ xa, thậm chí không dám ngước mắt lên trời, mà cứ đấm ngực và nói: ‘Lạy Đức Chúa Trời, xin thương xót con là kẻ tội lỗi.’ Tôi bảo các ông: Người này đi xuống về nhà mình và được chứng tỏ là công chính hơn người kia; bởi vì hễ ai tự tôn sẽ bị hạ xuống, nhưng ai tự hạ sẽ được tôn lên.” » (Lu-ca 18:9-14)

Điều đúng ở bình diện cá nhân thì cũng đúng ở bình diện một hội thánh. Cũng như một cá nhân có thể tỏ ra khiêm nhường và khiêm tốn hoặc kiêu ngạo và tự phụ, thì một hội thánh nói chung cũng có thể mang tiếng là khiêm nhường hoặc ngược lại, là ngạo mạn. Chúng ta hãy lấy ví dụ về hai hội thánh trong số bảy hội thánh mà Chúa Giê-su Ki-tô vinh hiển đã sửa dạy: Hội thánh Sạt-đe và hội thánh Si-miệc-nơ.

Hội thánh Sạt-đe có tinh thần ngạo mạn, và trong thông điệp của mình, Chúa Giê-su Ki-tô đã quở trách hội thánh này rất nghiêm khắc: « Hãy viết cho thiên sứ của hội thánh tại Sạt-đe: Đây là những điều mà đấng có bảy thần khí của Đức Chúa Trời và bảy ngôi sao phán: ‘Ta biết các việc làm của ngươi, và ta biết ngươi mang tiếng là đang sống, nhưng thật ra ngươi đã chết. Hãy trở nên tỉnh thức, và củng cố những gì còn lại mà sắp sửa chết, vì ta không thấy các việc làm của ngươi được thực hiện trọn vẹn trước mặt Đức Chúa Trời của ta. Vậy hãy luôn nhớ lại ngươi đã nhận và đã nghe thế nào, hãy tiếp tục giữ lấy điều đó và ăn năn. Phải, nếu ngươi không thức tỉnh, ta sẽ đến như kẻ trộm, và ngươi sẽ hoàn toàn không biết giờ nào ta sẽ ập đến trên ngươi.’ » (Khải huyền 3:1-3) Rõ ràng là hội thánh này có cùng một tinh thần với người Pha-ri-si rất tự mãn về bản thân kia, kẻ nhân tiện cũng hạ thấp những người không giống như mình.

Hội thánh Si-miệc-nơ lại biểu lộ một tinh thần hoàn toàn khác: « Hãy viết cho thiên sứ của hội thánh tại Si-miệc-nơ: Đây là những điều mà ‘Đấng Đầu Tiên và Đấng Sau Cùng’, đấng đã chết và sống lại, phán: ‘Ta biết nỗi hoạn nạn và sự nghèo khó của ngươi — nhưng thật ra ngươi giàu có — cùng lời phạm thượng của những kẻ tự xưng mình là người Do Thái, mà kỳ thực không phải vậy, nhưng chúng là một nhà hội của Sa-tan. Đừng sợ những điều ngươi sắp phải chịu đựng. Hãy nghe đây! Ma Quỷ sẽ tiếp tục quăng một số người trong các ngươi vào tù để các ngươi bị thử thách trọn vẹn, và các ngươi sẽ gặp hoạn nạn trong mười ngày. Hãy tỏ ra trung thành cho đến chết, và ta sẽ ban cho ngươi mão triều thiên sự sống. Ai có tai hãy nghe điều thần khí phán với các hội thánh: Kẻ chiến thắng sẽ hoàn toàn không bị sự chết thứ hai làm hại.’ » (Khải huyền 2:8-11)

Cũng như ở bình diện cá nhân chúng ta phải luôn cảnh giác về tinh thần của mình, về sự đánh giá mà chúng ta dành cho bản thân, thì những người chăn bầy của các hội thánh khác nhau cũng phải lưu tâm duy trì một tinh thần tốt đẹp về tình yêu thương, sự khiêm nhường và khiêm tốn đối với nhau: « Vì nhờ ân huệ không xứng đáng đã được ban cho tôi, tôi nói với mỗi người trong anh em rằng đừng nghĩ về mình cao hơn mức phải nghĩ; nhưng hãy suy nghĩ sao cho có tinh thần lành mạnh, mỗi người tùy theo lượng đức tin mà Đức Chúa Trời đã phân phát cho. (…) Hãy có cùng một tư tưởng đối với nhau; đừng nghĩ đến những điều cao sang, nhưng hãy để mình được dẫn dắt theo những điều khiêm hạ. Đừng trở nên khôn ngoan theo mắt riêng của mình. » (Giăng 13:34, 35; Rô-ma 12:3, 16)

8. Một bài học về sự khiêm nhường

« Trước lễ Vượt Qua, vì biết giờ mình phải lìa thế gian này để về với Cha đã đến, Chúa Giê-su vốn yêu thương những người thuộc về mình ở thế gian, thì ngài yêu thương họ đến cùng. 2 Trong khi bữa ăn tối đang diễn ra, Ma Quỷ đã đặt vào lòng Giu-đa Ích-ca-ri-ốt, con trai của Si-môn, ý định nộp ngài; 3 dù biết rằng Cha đã giao phó mọi sự vào tay mình, và mình từ Đức Chúa Trời mà đến cũng như sắp trở về với Đức Chúa Trời, 4 ngài đứng dậy khỏi bàn ăn và cởi áo ngoài ra. Rồi ngài lấy một chiếc khăn thắt ngang lưng. 5 Sau đó, ngài đổ nước vào chậu và bắt đầu rửa chân cho các môn đồ, rồi lấy chiếc khăn đang thắt ngang lưng mà lau khô. 6 Vậy ngài đến chỗ Si-môn Phi-e-rơ. Ông thưa với ngài: “Thưa Chúa, Chúa lại rửa chân cho con sao?” 7 Chúa Giê-su đáp lại ông: “Việc tôi làm, bây giờ anh chưa hiểu, nhưng sau những việc này anh sẽ hiểu.” 8 Phi-e-rơ thưa với ngài: “Không, Chúa sẽ không bao giờ rửa chân cho con đâu.” Chúa Giê-su trả lời ông: “Nếu tôi không rửa cho anh, anh sẽ không có phần với tôi.” 9 Si-môn Phi-e-rơ thưa với ngài: “Thưa Chúa, xin đừng chỉ rửa chân con, mà cả tay và đầu con nữa.” 10 Chúa Giê-su bảo ông: “Người đã tắm rồi thì chỉ cần rửa chân là sạch hoàn toàn. Và các anh đều sạch, nhưng không phải tất cả.” 11 Thật vậy, ngài biết kẻ sẽ nộp mình. Chính vì thế ngài mới nói: “Không phải tất cả các anh đều sạch.”

12 Vậy, sau khi rửa chân cho họ, mặc áo ngoài vào và ngồi lại vào bàn ăn, ngài hỏi họ: “Các anh có hiểu tôi vừa làm gì cho các anh không? 13 Các anh gọi tôi là ‘Thầy’ và ‘Chúa’, và các anh nói đúng, vì tôi quả thật như vậy. 14 Vậy nếu tôi là Chúa và là Thầy mà còn rửa chân cho các anh, thì các anh cũng phải rửa chân cho nhau. 15 Vì tôi đã làm gương cho các anh, để như tôi đã làm cho các anh thế nào, thì các anh cũng làm như vậy. 16 Quả thật, quả thật, tôi bảo các anh: Đầy tớ không lớn hơn chủ mình, và người được sai đi cũng không lớn hơn người sai mình. 17 Nếu các anh biết những điều này và làm theo thì thật hạnh phúc cho các anh. 18 Tôi không nói về tất cả các anh; tôi biết những người tôi đã chọn. Nhưng điều này xảy ra để ứng nghiệm lời Kinh Thánh: ‘Kẻ ăn bánh của tôi đã giơ gót chống lại tôi.’ 19 Ngay từ lúc này tôi nói trước cho các anh biết trước khi việc ấy xảy ra, để khi nó xảy ra, các anh tin rằng tôi chính là đấng ấy. 20 Quả thật, quả thật, tôi bảo các anh: Ai tiếp đón người tôi sai đi là tiếp đón chính tôi; và ai tiếp đón tôi là tiếp đón Đấng đã sai tôi.” » (Giăng 13:1-20)

Tại Y-sơ-ra-ên vào thời Chúa Giê-su Ki-tô, theo phong tục, khi một người được mời đến dùng bữa, chủ nhà sẽ thu xếp để khách được rửa chân (Lu-ca 7:44). Vào lễ Vượt Qua cuối cùng của Đấng Ki-tô, chủ nhà không có mặt ở đó; do vậy, đối với một sự kiện quan trọng như buổi lễ kỷ niệm này, truyền thống hiếu khách ấy cần phải được tôn trọng. Trong trường hợp này, lẽ ra một trong mười hai sứ đồ phải chủ động, không nhất thiết là tự tay rửa chân cho tất cả mọi người, nhưng ít nhất cũng hành động theo hướng đó để những người khác có thể rửa chân. Thế nhưng không một ai nỗ lực đặt mình vào vị trí phục vụ người khác. Việc chính Chúa Giê-su Ki-tô đứng ra làm điều đó đã khiến mười hai sứ đồ vô cùng ngạc nhiên, đến mức Phi-e-rơ cảm thấy hết sức bối rối (Giăng 13:8).

Qua hành động đầy bất ngờ này của Đấng Ki-tô—việc rửa chân cho các môn đồ (bao gồm cả kẻ phản bội Giu-đa Ích-ca-ri-ốt)—ngài đã cho thấy rằng nhu cầu phải khiêm nhường không chỉ dừng lại ở một ý niệm trong tâm trí, mà phải được cụ thể hóa bằng lời nói và hành động. Khi giải thích ý nghĩa cử chỉ của mình, Chúa Giê-su Ki-tô đã chỉ ra rằng người môn đồ phải sẵn lòng phục vụ anh chị em thiêng liêng của mình, ngay cả trong những công việc vất vả nhất, hay thậm chí bị xem là hạ thấp giá trị bản thân như việc rửa chân cho người lân cận.

Chỉ xin nêu một ví dụ duy nhất để so sánh các giá trị của quyền tối thượng loài người và quyền tối thượng của Đức Chúa Trời, chúng ta hãy dừng lại ở chức vụ “bộ trưởng” (người phục vụ) hay “thánh chức” (sự phục vụ). Các từ gốc tiếng Hê-bơ-rơ và tiếng Hy Lạp đều mang nghĩa là người đầy tớ, thậm chí là nô lệ theo nghĩa rộng (một người phục vụ chủ nhân). Vì vậy, ở nhiều quốc gia, khi một người giữ chức bộ trưởng trong chính phủ, người ta nghĩ ngay đến một công việc đầy uy thế cùng mọi đặc quyền đi kèm. Tuy nhiên, một người phục vụ và một thánh chức của tín đồ Đấng Ki-tô, dù là một chức phận rất đáng kính trọng dưới góc nhìn của Đức Chúa Trời và của người thực hiện, lại mang đến rất ít lợi ích vật chất, ít uy thế, thậm chí là không có chút danh vọng nào về mặt xã hội. Người phục vụ tự gánh vác các chi phí tài chính và vật chất cho thánh chức của mình, điều này dẫn người ấy đến một lối sống giản dị để phục vụ người khác.

Nói một cách đơn giản, trong quyền tối thượng của loài người—dù là chính phủ, kinh tế hay tài chính—thường thì các “bộ trưởng”, các tổng thống là những người được kẻ khác rửa chân (hoặc đánh giày) theo nghĩa bóng. Thánh chức của tín đồ Đấng Ki-tô thì hoàn toàn ngược lại: đó là việc rửa chân cho người khác theo nghĩa bóng. Chúa Giê-su Ki-tô đã cho thấy rằng khiêm nhường chính là có tinh thần sẵn sàng phục vụ người khác như thế.

9. Người giàu và kẻ ăn mày La-xa-rơ

« 19 Có một người giàu kia, mặc toàn vải tía và vải gai mịn, hằng ngày yến tiệc linh đình xa hoa. 20 Lại có một người ăn mày tên là La-xa-rơ thường được đặt nằm trước cổng nhà ông ta, mình đầy ghẻ lở 21 và ước ao được ăn cho no những thứ từ bàn ăn của người giàu rơi xuống. Thậm chí cả bầy chó cũng đến liếm các vết ghẻ lở của anh. 22 Thế rồi, người ăn mày chết và được các thiên sứ đem vào lòng Áp-ra-ham. Người giàu cũng chết và được chôn cất. 23 Tại ha-đết, đang khi chịu cực hình, ông ta ngước mắt lên thì thấy Áp-ra-ham ở đằng xa và La-xa-rơ ở trong lòng ông ấy. 24 Bấy giờ ông ta kêu lên và nói: ‘Thưa tổ phụ Áp-ra-ham, xin thương xót con và sai La-xa-rơ nhúng đầu ngón tay vào nước để làm mát lưỡi con, vì con đang đau đớn trong ngọn lửa hừng hực này.’ 25 Nhưng Áp-ra-ham đáp: ‘Con ơi, hãy nhớ lại rằng lúc sinh thời con đã nhận đầy đủ những điều tốt lành của mình, còn La-xa-rơ cũng vậy, đã nhận những điều khốn khổ. Tuy nhiên, giờ đây anh ấy được an ủi ở nơi này, còn con thì chịu đau đớn. 26 Hơn nữa, giữa chúng ta và các con đã có một vực thẳm lớn được thiết lập, đến nỗi những ai muốn từ đây qua bên các con cũng không thể được, mà từ bên đó qua với chúng ta cũng không được.’ 27 Bấy giờ ông ta nói: ‘Nếu vậy, thưa tổ phụ, con xin tổ phụ sai anh ấy đến nhà cha con, 28 vì con có năm người anh em, để anh ấy làm chứng cặn kẽ cho họ, kẻo họ cũng sa vào chốn cực hình này.’ 29 Nhưng Áp-ra-ham nói: ‘Họ đã có Môi-se và các Nhà Tiên Tri; hãy để họ nghe các vị ấy.’ 30 Ông ta thưa: ‘Không, thưa tổ phụ Áp-ra-ham, nhưng nếu có ai từ cõi chết đi đến với họ, thì họ sẽ ăn năn.’ 31 Nhưng Áp-ra-ham bảo ông ta: ‘Nếu họ không nghe Môi-se và các Nhà Tiên Tri, thì dù có ai từ cõi chết sống lại, họ cũng sẽ chẳng chịu tin đâu.’” » (Lu-ca 16:19-31)

Trong minh họa này, kẻ ăn mày La-xa-rơ tượng trưng cho dân chúng đang đói khát về mặt thiêng liêng, không có bất kỳ sự hướng dẫn cụ thể nào: « Khi bước ra khỏi thuyền, ngài thấy một đám đông lớn thì động lòng thương xót họ, vì họ giống như chiên không có người chăn. Và ngài bắt đầu dạy dỗ họ nhiều điều » (Mác 6:34). Trong Bài Giảng Trên Núi, Chúa Giê-su Ki-tô đưa ra lời tuyên bố này: « Hạnh phúc thay những người ăn mày về tinh thần [những người nhận biết nhu cầu thiêng liêng của mình], vì nước trời thuộc về họ » (Ma-thi-ơ 5:3).

Người giàu tượng trưng cho những người lẽ ra phải đảm nhận việc dạy dỗ dân chúng và mang lại cho họ một định hướng thiêng liêng rõ ràng trong cuộc sống thông qua sự dạy dỗ của Kinh Thánh. Cái chết của người ăn mày và người giàu tượng trưng cho sự thay đổi về tình trạng, được tạo ra bởi thánh chức rao giảng Lời của Đấng Ki-tô. Cái chết này, hay sự thay đổi về tình trạng thiêng liêng này, đã dẫn dắt kẻ ăn mày La-xa-rơ—tức những người dân khao khát làm đẹp lòng Đức Chúa Trời—đến chỗ nhận được sự chấp thuận của Đức Chúa Trời (Công vụ các chương từ 1 đến 3). Ngược lại, cái chết của người giàu—tức tầng lớp những người lẽ ra phải dạy dỗ dân chúng—đã khiến họ rơi vào tình trạng bị Đức Chúa Trời từ bỏ đầy đau khổ, điều này khơi dậy trong họ một cơn thịnh nộ giết người (Công vụ chương 4).

Việc công bố tin mừng là một ân phước đối với những ai tượng trưng cho “kẻ ăn mày La-xa-rơ”, đối với những ai đang chịu đau khổ dưới quyền tối thượng của loài người trên đất và sẽ được hưởng vĩnh viễn các ân phước của Đức Chúa Trời: « Thần khí của Đức Giê-hô-va ngự trên tôi, vì Ngài đã xức dầu cho tôi để loan báo tin mừng cho người nghèo, Ngài đã sai tôi đi rao giảng sự giải thoát cho kẻ bị giam cầm và sự sáng mắt lại cho người mù, để trả tự do cho những kẻ bị áp bức, để rao giảng năm được Đức Giê-hô-va chấp nhận » (Lu-ca 4:18, 19; Ê-sai 61:1-4).

Việc công bố tin mừng lại là một lời nguyền rủa đối với “người giàu”, đối với những ai không muốn vâng lời Đức Chúa Trời. Khi đọc Ma-thi-ơ chương 23, chúng ta thấy Chúa Giê-su Ki-tô đưa ra lời tuyên bố phán xét chống lại tầng lớp lãnh đạo thiêng liêng gồm các thầy kinh luật và người Pha-ri-si, vì đã không nuôi dưỡng dân chúng về mặt thiêng liêng.

10. Người gieo lời về nước Đức Chúa Trời và ba loại đất

« 3 Bấy giờ ngài dùng nhiều ví dụ để giảng giải cho họ nhiều điều, ngài nói: “Kìa, một người gieo giống đi ra để gieo; 4 trong khi người ấy gieo, một số hạt rơi dọc theo vệ đường, và chim chóc bay đến ăn mất. 5 Một số khác rơi trên chỗ sỏi đá, nơi không có nhiều đất, và chúng liền mọc lên vì đất không sâu. 6 Nhưng khi mặt trời mọc lên, chúng bị thiêu đốt, và vì không có rễ nên bị héo khô. 7 Một số khác nữa lại rơi vào giữa bụi gai, và gai góc mọc lên làm nghẹt ngòi chúng. 8 Cuối cùng, một số hạt khác rơi nhằm đất tốt, và chúng sinh hoa kết trái: hạt này gấp trăm, hạt kia gấp sáu mươi, hạt khác gấp ba mươi. 9 Ai có tai hãy lắng nghe.” (…) “Vậy các anh hãy nghe ví dụ về người đi gieo giống. 19 Khi bất cứ ai nghe lời về nước Đức Chúa Trời mà không nắm bắt được ý nghĩa, thì kẻ ác đến và cướp đi điều đã gieo trong lòng người ấy; đó chính là hạt giống được gieo dọc theo vệ đường. 20 Còn hạt giống được gieo trên chỗ sỏi đá, đó là người nghe lời và liền vui mừng đón nhận. 21 Tuy nhiên, người ấy không có rễ sâu trong mình nên chỉ đứng vững được một thời gian, và sau khi gặp hoạn nạn hay bắt bớ vì lời ấy, thì người ấy liền vấp ngã. 22 Còn hạt giống được gieo vào giữa bụi gai, đó là người nghe lời, nhưng nỗi lo âu của hệ thống mọi sự này và quyền lực lừa dối của sự giàu sang làm nghẹt ngòi lời ấy, nên người ấy trở nên không sinh trái. 23 Còn hạt giống được gieo nhằm đất tốt, đó là người nghe lời và nắm bắt được ý nghĩa, người ấy bèn sinh hoa kết trái và tạo ra sản lượng: người này gấp trăm, người kia gấp sáu mươi, người khác gấp ba mươi.” » (Ma-thi-ơ 13:3-9; 18-23)

Để tránh lặp lại những lời giải thích cặn kẽ của Chúa Giê-su Ki-tô, chúng ta sẽ giải thích một số cụm từ. Công việc gieo hạt, phần nào giống như cách gieo lúa mì hay một loại ngũ cốc khác, tượng trưng cho hoạt động rao giảng công khai Lời Đức Chúa Trời, tức Kinh Thánh, như Chúa Giê-su Ki-tô đã diễn đạt nơi Ma-thi-ơ 24:14. Chúa Giê-su Ki-tô nói rằng lời này được gieo vào lòng người. Trái tim tượng trưng chính là phần nội tâm thiêng liêng và tinh thần của một con người, được lấp đầy bởi những suy nghĩ hoặc lý luận tốt hay xấu.

Trong Ma-thi-ơ chương 15, ngài đã giải thích một cách đơn giản hoạt động tinh thần và thiêng liêng của trái tim tượng trưng nơi con người: « Tuy nhiên, những gì từ miệng phát ra là xuất phát từ lòng, và chính điều đó mới làm ô uế con người. Chẳng hạn, từ lòng mà ra những lý luận xấu xa, giết người, ngoại tình, gian dâm, trộm cắp, làm chứng dối, lời phạm thượng. Đó mới là những thứ làm ô uế con người; còn việc dùng bữa với đôi tay chưa rửa thì không làm ô uế con người.” » (Ma-thi-ơ 15:18-20) Trong trường hợp này, Chúa Giê-su Ki-tô mô tả một hoạt động thiêng liêng độc hại của lòng người. Trong minh họa về người gieo giống, ngài mô tả ba loại lòng hay ba chất lượng đất khác nhau: một tấm lòng vô cảm là vệ đường, một tấm lòng hời hợt là vùng đất đầy gai góc (sỏi đá), và một tấm lòng biết tiếp nhận là vùng đất màu mỡ nơi hạt giống của nước Đức Chúa Trời rơi xuống và nảy mầm.

Chúng ta hãy dừng lại đôi chút nơi hạt giống và loại đất tốt. Ai là Đấng làm cho sự kết hợp giữa hai yếu tố này giúp hạt nảy mầm để sinh hoa kết trái? Chính là Đức Chúa Trời, như sứ đồ Phao-lô đã nhấn mạnh: « Tôi đã trồng, A-bô-lô đã tưới, nhưng Đức Chúa Trời làm cho lớn lên; như vậy, người trồng chẳng là gì, người tưới cũng chẳng là gì, mà chỉ có Đức Chúa Trời là Đấng làm cho lớn lên » (1 Cô-rinh-tô 3:6, 7). Điều đó có nghĩa là chính Đức Chúa Trời chọn lựa tấm lòng con người nơi hạt giống nước trời sẽ nảy mầm phải không? Đúng vậy. Sách Công vụ giải thích cách Đức Chúa Trời thúc đẩy sự nảy mầm trong lòng con người mà Ngài xem là loại đất tốt: « Vào ngày Sa-bát, chúng tôi đi ra ngoài cổng thành, đến gần một con sông, nơi chúng tôi nghĩ rằng có chỗ cầu nguyện; chúng tôi ngồi xuống và bắt đầu nói chuyện với những người phụ nữ đã nhóm lại tại đó. Có một phụ nữ tên là Ly-đi, người bán vải tía quê ở thành Thi-a-ti-rơ và cũng là người thờ phượng Đức Chúa Trời, đang lắng nghe, và Đức Giê-hô-va đã mở rộng lòng bà để bà chú tâm vào những điều Phao-lô nói » (Công vụ 16:13, 14). Đức Chúa Trời có khả năng đánh giá phẩm chất của tấm lòng thiêng liêng nơi con người, như sứ đồ Phi-e-rơ đã nói ngắn gọn trong một lời cầu nguyện: « Lạy Đức Giê-hô-va, Đấng thấu suốt lòng dạ mọi người » (Công vụ 1:24).

Những bông trái của nước Đức Chúa Trời do người có hạt giống nước trời nảy mầm trong lòng sinh ra tượng trưng cho điều gì? Đó đơn giản là một hạnh kiểm tín đồ Đấng Ki-tô, vốn tượng trưng cho một ánh sáng thiêng liêng tôn vinh Đức Chúa Trời giữa loài người đang quan sát: « Các anh là ánh sáng của thế gian. Một thành tọa lạc trên núi thì không thể bị che khuất được. Người ta thắp đèn không phải để đặt dưới cái thùng đong, nhưng đặt trên chân đèn, và đèn soi sáng mọi người trong nhà. Cũng vậy, ánh sáng của các anh hãy chiếu rọi trước mặt người ta, để họ thấy những việc làm tốt đẹp của các anh mà tôn vinh Cha các anh ở trên trời » (Ma-thi-ơ 5:14-16).

11. Hạt giống tốt và cỏ dại

« 24 Ngài kể cho họ một ví dụ khác, nói rằng: “Nước trời giống như một người kia gieo hạt giống tốt trong ruộng mình. 25 Trong lúc người ta đang ngủ, kẻ thù của ông đến gieo thêm cỏ dại vào giữa lúa mì rồi bỏ đi. 26 Khi cây nảy mầm và kết hạt, thì cỏ dại cũng xuất hiện. 27 Các đầy tớ của chủ nhà bèn đến thưa với ông: ‘Thưa chủ, chẳng phải chủ đã gieo hạt giống tốt trong ruộng mình sao? Vậy tại sao lại có cỏ dại ở đó?’ 28 Ông bảo họ: ‘Một kẻ thù, một người nào đó đã làm điều này.’ Họ hỏi ông: ‘Vậy chủ có muốn chúng tôi đi nhổ gom chúng lại không?’ 29 Ông đáp: ‘Không, kẻo khi nhổ cỏ dại, các anh nhổ bật luôn cả lúa mì. 30 Hãy để cả hai cùng lớn lên cho đến mùa gặt; và vào thời điểm mùa gặt, tôi sẽ bảo thợ gặt: Trước hết hãy nhổ cỏ dại và bó thành từng bó để đốt đi, sau đó hãy thu gom lúa mì vào kho cho tôi.’” (…) 36 Rồi sau khi giải tán đám đông, ngài đi vào nhà. Các môn đồ đến gần ngài và nói: “Xin thầy giải thích cho chúng con ví dụ về cỏ dại trong ruộng.” 37 Ngài bèn đáp: “Người gieo hạt giống tốt là Con Người; 38 cánh đồng là thế gian; hạt giống tốt là các con cái của nước Đức Chúa Trời; còn cỏ dại là các con cái của kẻ ác, 39 và kẻ thù đã gieo chúng là Ma Quỷ. Mùa gặt là sự kết thúc của một hệ thống mọi sự, và thợ gặt là các thiên sứ. 40 Vậy, cỏ dại bị nhổ gom lại và thiêu trong lửa thế nào, thì vào lúc kết thúc hệ thống mọi sự cũng sẽ như vậy. 41 Con Người sẽ sai các thiên sứ của mình đi, và họ sẽ gom ra khỏi nước ngài tất cả những gì gây vấp ngã cùng những kẻ làm điều trái luật pháp, 42 rồi quăng chúng vào lò lửa. Tại đó sẽ có sự khóc lóc và nghiến răng. 43 Lúc bấy giờ, những người công chính sẽ chiếu sáng rực rỡ như mặt trời trong nước của Cha họ. Ai có tai hãy lắng nghe.” » (Ma-thi-ơ 13:24-30, 36-43)

Minh họa này mô tả cách Chúa Giê-su Ki-tô, với tư cách là người gieo giống, đã đặt nền móng cho hội thánh mới của tín đồ Đấng Ki-tô bằng cách gieo hạt giống tốt, tức là những môn đồ của Đấng Ki-tô luôn nỗ lực hết mình để làm theo ý muốn của Đức Chúa Trời. Trước tiên ngài bổ nhiệm mười hai sứ đồ, và vào lễ Ngũ Tuần năm 33 công nguyên, hàng ngàn môn đồ của Đấng Ki-tô đã hợp thành hạt giống tốt đẹp này, hay hội thánh tín đồ Đấng Ki-tô (Trong sách Công vụ Các Sứ Đồ có ghi lại lịch sử ra đời của hội thánh tín đồ Đấng Ki-tô này [Công vụ 11:26]).

Cụm từ đề cập đến việc người ta đang ngủ có thể ám chỉ hai điều. Những người đang ngủ ám chỉ cái chết của toàn bộ các sứ đồ cũng như những môn đồ từng biết Đấng Ki-tô và từng là một phần của nền tảng lành mạnh trong việc thành lập hội thánh tín đồ Đấng Ki-tô. Khi những người này còn sống, họ là một bức tường thành thực sự chống lại sự xâm nhập mang tính ma quỷ của những cá nhân ác ý vào bên trong hội thánh tín đồ Đấng Ki-tô. Cụm từ đề cập đến giấc ngủ của con người này cũng có thể ám chỉ đêm dài tăm tối về mặt thiêng liêng đã bao trùm toàn thể hội thánh tín đồ Đấng Ki-tô. Đêm tối thiêng liêng này kéo dài suốt nhiều thế kỷ, và trong suốt thời kỳ đó, Sa-tan Ma Quỷ đã có thể rất dễ dàng gieo thêm vô số cá nhân ác ý làm băng hoại nghiêm trọng sự dạy dỗ bên trong hội thánh tín đồ Đấng Ki-tô.

Sự băng hoại của toàn thể hội thánh tín đồ Đấng Ki-tô do những cá nhân ác ý gây ra đã diễn ra qua nhiều thế kỷ theo hai cách khác nhau. Một là sự làm băng hoại giáo lý của tín đồ Đấng Ki-tô thông qua sự xâm nhập ồ ạt của các học thuyết và triết lý ngoại giáo Hy-La, như thuyết Ba Ngôi, sự sùng bái thập tự giá, sự sùng bái Ma-ri, sự sùng bái các thánh, các giáo điều về linh hồn bất tử, hỏa ngục, luyện ngục và nhiều sự dạy dỗ không có trong Kinh Thánh khác. Hình thức băng hoại quan trọng thứ hai của hội thánh tín đồ Đấng Ki-tô là về mặt hành vi. Đã có sự xâm nhập ồ ạt của các tập tục và nghi lễ thờ thần tượng, sự vô luân tình dục và bạo lực chiến tranh. Những hội thánh tự xưng là “tín đồ Đấng Ki-tô” đã tổ chức các cuộc Thập tự chinh và các chiến dịch quân sự thực dân, tàn sát vô số người ở nhiều quốc gia và châu lục. Trong suốt thời kỳ bóng tối thiêng liêng dày đặc này, rất khó để phân biệt đâu là hạt giống tốt và đâu là cỏ dại.

Cuộc Cải cách Kháng nghị giữa thế kỷ XVI và XVII đã giúp từng bước đưa việc đọc và áp dụng Kinh Thánh trở lại vị trí trung tâm của mối quan tâm. Những người can đảm đã bắt tay vào việc dịch Kinh Thánh sang các ngôn ngữ bình dân. Việc phát minh ra máy in đã giúp đẩy nhanh công cuộc giáo dục Kinh Thánh rộng rãi này. Vào cuối thế kỷ XIX và đầu thế kỷ XX, lại có những tín đồ Đấng Ki-tô can đảm khác, lần này họ bắt đầu từng bước loại bỏ một số giáo lý ngoại giáo khỏi sự dạy dỗ bên trong một số hội thánh. Hơn nữa, họ đã bắt tay vào công việc rao giảng tin mừng được đề cập nơi Ma-thi-ơ 24:14 cho đến tận ngày nay. Trong những ngày sau cùng mà chúng ta đang sống, chúng ta có thể thấy rõ sự phân biệt giữa hạt giống tốt (những tín đồ Đấng Ki-tô chân thành nỗ lực làm theo ý muốn của Đức Chúa Trời được chép trong Kinh Thánh) và cỏ dại (những tín đồ Đấng Ki-tô rõ ràng không muốn làm theo ý muốn của Đức Chúa Trời được chép trong Kinh Thánh).

Chính vị vua và đấng phán xét là Chúa Giê-su Ki-tô sẽ thực hiện sự phán xét giữa hai hạng tín đồ Đấng Ki-tô này ngay trước hoạn nạn lớn: « Không phải hễ ai nói với tôi: ‘Lạy Chúa, lạy Chúa’ đều sẽ vào nước trời đâu, nhưng chỉ ai làm theo ý muốn của Cha tôi ở trên trời mới được vào. Vào ngày ấy, nhiều người sẽ thưa với tôi: ‘Lạy Chúa, lạy Chúa, chẳng phải chúng tôi đã nhân danh ngài mà nói tiên tri, nhân danh ngài mà đuổi quỷ, và nhân danh ngài mà làm nhiều phép lạ sao?’ Nhưng bấy giờ tôi sẽ tuyên bố thẳng với họ: Ta chẳng hề biết các ngươi! Hãy xéo khỏi ta, hỡi những kẻ làm điều trái luật pháp» (Ma-thi-ơ 7:21-23).

12. Hạt cải và men giấu trong bột

« 31 Ngài kể cho họ một ví dụ khác, nói rằng: “Nước trời giống như một hạt cải mà người kia lấy gieo trong ruộng mình; 32 thật ra nó là hạt nhỏ nhất trong tất cả các loại hạt, nhưng khi mọc lên thì nó lớn hơn mọi thứ rau và trở thành một cái cây, đến nỗi chim trời bay đến làm tổ trên các cành của nó.”

33 Ngài kể cho họ một ví dụ khác nữa: “Nước trời giống như men mà một người phụ nữ lấy giấu vào ba đấu bột lớn, cho đến khi toàn bộ khối bột dậy men.” » (Ma-thi-ơ 13:31-33)

Trước khi chuyển sang giải thích hai minh họa này, cần làm rõ ý nghĩa của cụm từ Kinh Thánh “hội thánh tín đồ Đấng Ki-tô”. Cụm từ này dựa trên điều được chép nơi Công vụ 11:26: « Và chính tại An-ti-ốt lần đầu tiên các môn đồ được gọi là tín đồ Đấng Ki-tô nhờ sự quan phòng của Đức Chúa Trời ». Theo câu Kinh Thánh này, chính Đức Chúa Trời đã chọn danh xưng “tín đồ Đấng Ki-tô” để gọi các môn đồ của Đấng Ki-tô. Hoàn toàn không có câu Kinh Thánh nào cho phép thay đổi một danh hiệu như vậy do Đức Chúa Trời ban cho vào thời các sứ đồ. Do đó, các tên gọi khác do loài người đặt ra nhằm thay thế danh hiệu Kinh Thánh là tín đồ Đấng Ki-tô do Đức Chúa Trời ban cho đều không được và sẽ không được sử dụng trong các lời giải thích.

Từ “hội thánh” có thể mang nghĩa là “giáo hội” hoặc “hội chúng” của các tín đồ Đấng Ki-tô. Thuật ngữ “nhà thờ” hay “giáo hội”, tuy tự thân nó là đúng, nhưng thường gắn liền với một công trình kiến trúc tôn giáo, vì vậy từ này không được sử dụng. Từ “hội chúng” thường gắn liền với một số lượng lớn môn đồ, điều mà không phải lúc nào cũng đúng. Từ “hội thánh” không tạo ra những sự nhầm lẫn này trong cách hiểu đối với hầu hết các tín đồ Đấng Ki-tô thuộc các giáo hội khác nhau. Như vậy, cụm từ “hội thánh tín đồ Đấng Ki-tô” bao gồm toàn bộ các hội thánh tín đồ Đấng Ki-tô tự nhận mình thuộc về danh xưng này, bất kể giáo phái tôn giáo tương ứng của họ là gì. Việc phân biệt giữa những người làm theo ý muốn của Đức Chúa Trời và những người không làm theo sẽ thuộc về Vua và Đấng Phán Xét là Chúa Giê-su Ki-tô (Ma-thi-ơ 7:1-5, 21-23).

Hai minh họa về hạt cải và men giải thích hoặc làm rõ thêm hai minh họa trước đó, về người gieo giống làm rơi hạt xuống các loại đất khác nhau cùng hạt giống tốt và cỏ dại. Khi Chúa Giê-su Ki-tô nói “nước trời giống như”, điều đó dường như mô tả những tình huống có liên quan đến “nước trời”.

Trong hai minh họa này, Chúa Giê-su Ki-tô báo trước sự tăng trưởng vượt bậc của hội thánh tín đồ Đấng Ki-tô trên phạm vi toàn cầu. Thật vậy, theo lời tiên tri của Đấng Ki-tô, hội thánh tín đồ Đấng Ki-tô sẽ phát triển từ giai đoạn một hạt cải nhỏ bé thành một cái cây lớn hoặc một khối bột lớn đã dậy men. Và trên thực tế, trải qua nhiều thế kỷ, hội thánh tín đồ Đấng Ki-tô đã lớn mạnh đến mức bao gồm khoảng 2,6 tỷ người trên toàn thế giới, tức khoảng một phần ba dân số thế giới hiện nay. Điều này khiến hội thánh trở thành cộng đồng đứng đầu thế giới xét về số lượng người tự nhận danh xưng tín đồ Đấng Ki-tô.

13. Kho báu chôn giấu và những viên ngọc trai đẹp

« 44 Nước trời giống như một kho báu chôn giấu trong ruộng mà một người kia tìm thấy liền giấu đi; và trong niềm vui mừng, người ấy đi bán tất cả những gì mình có để mua thửa ruộng đó.

45 Lại nữa, nước trời giống như một thương nhân lưu động đi tìm những viên ngọc trai đẹp. 46 Khi tìm được một viên ngọc trai vô cùng quý giá, ông liền đi và vội vàng bán tất cả những gì mình có để mua viên ngọc ấy. » (Ma-thi-ơ 13:44-46)

Hai minh họa này dường như làm rõ thêm điều Chúa Giê-su Ki-tô đã nói về những người công chính. Trong minh họa về hạt giống tốt, ngài kết luận bằng lời phán: « Lúc bấy giờ, những người công chính sẽ chiếu sáng rực rỡ như mặt trời trong nước của Cha họ » (Ma-thi-ơ 13:43). Vinh quang của những người công chính nằm ở chỗ họ đã biết đặt những ưu tiên thiêng liêng—tức những điều liên quan đến quyền lợi của nước Đức Chúa Trời—lên hàng đầu: « Vậy hãy tiếp tục tìm kiếm nước Đức Chúa Trời và sự công chính của Ngài trước hết, thì tất cả những thứ khác sẽ được ban thêm cho anh em » (Ma-thi-ơ 6:33). Người biết trong một thửa ruộng có kho báu nên đã mua thửa ruộng ấy, hay người sẵn sàng hy sinh lớn lao để mua được một viên ngọc trai quý giá, chính là hình ảnh minh họa cho những tín đồ Đấng Ki-tô—tức hạt giống tốt—biết đặt các ưu tiên của nước Đức Chúa Trời lên trên hết nhằm mục đích đạt được sự ứng nghiệm của niềm hy vọng về sự sống vĩnh cửu.

Vì lẽ đó, các môn đồ của Đấng Ki-tô sẵn lòng thực hiện những sự hy sinh lớn lao để hoàn thành niềm hy vọng của mình, như sứ đồ Phao-lô đã minh họa qua chính kinh nghiệm sống của ông. Trong thư gửi tín đồ tại Phi-líp chương 3, ông viết rằng mình xuất thân từ một tầng lớp xã hội rất có đặc quyền và danh giá. Ông hoàn toàn có thể sở hữu sự giàu sang cùng một địa vị xã hội đầy uy thế. Tuy nhiên, ông đã từ bỏ sự giàu sang và danh vọng tạm thời ấy vì những lý do thiêng liêng cao quý hơn: « Nếu có người khác nghĩ rằng mình có lý do để tin cậy nơi xác thịt, thì tôi lại càng có lý do hơn: tôi chịu phép cắt bì vào ngày thứ tám, thuộc dòng dõi Y-sơ-ra-ên, chi phái Bên-gia-min, là người Hê-bơ-rơ sinh bởi cha mẹ Hê-bơ-rơ; về luật pháp, là người Pha-ri-si; về lòng sốt sắng, đã từng bắt bớ hội thánh; về sự công chính nhờ luật pháp, là người tỏ ra không chỗ trách được. Thế nhưng, những điều từng là mối lợi đối với tôi, thì vì Đấng Ki-tô, tôi đã xem chúng như sự thiệt thòi. Hơn thế nữa, tôi thậm chí xem tất cả mọi sự là sự thiệt thòi vì giá trị trổi hơn hết của sự hiểu biết về Đấng Ki-tô Giê-su, Chúa tôi. Vì ngài, tôi đã chấp nhận mất mát mọi sự và xem chúng như một đống rác, hầu được Đấng Ki-tô và được thấy ở trong sự hợp nhất với ngài—không phải có sự công chính của riêng tôi vốn đến từ luật pháp, nhưng là sự công chính đến qua đức tin nơi Đấng Ki-tô, tức sự công chính đến từ Đức Chúa Trời dựa trên đức tin—để biết ngài cùng quyền năng của sự sống lại của ngài và sự chia sẻ những nỗi đau khổ của ngài, phó mình cho một cái chết giống như cái chết của ngài, xem bằng cách nào đó tôi có thể đạt tới sự sống lại sớm từ cõi chết hay không » (Phi-líp 3:4-11).

14. Việc kéo lưới rà và lựa cá trên bãi biển

« 47 Lại nữa, nước trời giống như một tấm lưới rà thả xuống biển và gom được đủ mọi thứ cá. 48 Khi lưới đã đầy, những người đánh cá kéo lên bãi biển, rồi ngồi xuống nhặt những con cá tốt bỏ vào giỏ, còn những con không dùng được thì vứt đi. 49 Vào lúc kết thúc hệ thống mọi sự cũng sẽ như vậy: các thiên sứ sẽ đi ra và tách những kẻ ác ra khỏi vòng những người công chính, 50 rồi quăng chúng vào lò lửa. Tại đó sẽ có sự khóc lóc và nghiến răng. » (Ma-thi-ơ 13:47-50)

Minh họa này mô tả một hành động thu gom và phân loại tương tự như sự việc diễn ra ngay trước hoạn nạn lớn được chép nơi Ma-thi-ơ 13:40-43. Chúng ta bắt gặp lại chính xác cùng những câu chữ ấy nơi Ma-thi-ơ 13:42 và 50: « rồi quăng chúng vào lò lửa. Tại đó sẽ có sự khóc lóc và nghiến răng ». Như vậy, việc kéo lưới rà rõ ràng chính là công việc rao giảng tin mừng, bởi lẽ Chúa Giê-su Ki-tô đã ví hoạt động này của tín đồ Đấng Ki-tô với việc đánh bắt người. Chúa Giê-su Ki-tô đã bảo các sứ đồ của ngài rằng họ sẽ trở thành những người đánh lưới người: « Chúa Giê-su bảo họ: “Hãy đi theo tôi, và tôi sẽ làm cho các anh trở thành những người đánh lưới người” » (Mác 1:17). Chúa Giê-su Ki-tô cho biết cuộc kéo lưới rà mang tính toàn cầu này sẽ diễn ra ngay trước thời điểm hoạn nạn lớn: « Và tin mừng này về nước Đức Chúa Trời sẽ được rao giảng khắp đất có người ở để làm chứng cho mọi dân tộc; và bấy giờ sự kết thúc sẽ đến » (Ma-thi-ơ 24:14).

Việc tuyển chọn nhân loại trên toàn thế giới thành hai nhóm sẽ diễn ra trong kỳ phán xét ngay trước khi hoạn nạn lớn ập đến. Đây là cách Chúa Giê-su Ki-tô mô tả cuộc tuyển chọn này trong Ma-thi-ơ chương 24, bằng những từ ngữ rất giống với việc phân loại cá trên bãi biển: « Vì những ngày của Nô-ê thế nào, thì sự hiện diện của Con Người cũng sẽ như vậy. Thật vậy, trong những ngày trước trận đại hồng thủy, người ta ăn uống, cưới gả cho đến tận ngày Nô-ê vào tàu; và họ không hề để ý cho đến khi trận đại hồng thủy ập đến cuốn trôi tất cả, thì sự hiện diện của Con Người cũng sẽ như vậy. Lúc bấy giờ, sẽ có hai người đàn ông ở ngoài đồng: một người được đem đi và một người bị bỏ lại; hai người phụ nữ đang xay cối xay tay: một người được đem đi và một người bị bỏ lại. Vậy hãy luôn tỉnh thức, vì anh em không biết ngày nào Chúa của anh em sẽ đến » (Ma-thi-ơ 24:37-42).

15. Sự khôn ngoan được chứng tỏ là công chính qua các việc làm của nó

« 16 Tôi sẽ ví thế hệ này với ai? Thế hệ này giống như đám trẻ con ngồi ngoài chợ gọi các bạn chơi cùng, 17 nói rằng: ‘Chúng tôi đã thổi sáo cho các bạn mà các bạn không nhảy múa; chúng tôi đã than khóc mà các bạn không đấm ngực buồn rầu.’ 18 Tương tự, Giăng đến không ăn không uống, thì người ta bảo: ‘Ông ta bị quỷ ám’; 19 Con Người đến có ăn có uống, thì người ta lại bảo: ‘Kìa! Một kẻ tham ăn và nghiện rượu, bạn của bọn thu thuế và kẻ tội lỗi.’ Tuy nhiên, sự khôn ngoan được chứng tỏ là công chính qua các việc làm của nó. » (Ma-thi-ơ 11:16-19)

Trong đoạn Kinh Thánh này, Chúa Giê-su Ki-tô cho thấy dù người ta có làm gì đi nữa, những kẻ chống đối tin mừng về nước Đức Chúa Trời sẽ luôn tìm ra cớ để chỉ trích. Tuy nhiên, vượt lên trên tình cảnh đau buồn này, chính các việc làm và thời gian sẽ giúp người ta thấy được sự khôn ngoan nằm ở đâu. Trong Bài Giảng Trên Núi, Chúa Giê-su Ki-tô đã nói rằng các môn đồ sẽ là đối tượng của sự sỉ nhục. Ngài cho biết tình cảnh này từng xảy ra với nhiều nhà tiên tri và tôi tớ của Đức Chúa Trời trong quá khứ (Ma-thi-ơ 5:11, 12). Điều quan trọng cần lưu ý là cả Giăng Báp-tít lẫn Chúa Giê-su Ki-tô đều không tìm cách đối đầu với những kẻ vu khống để vạch trần lời dối trá của chúng, bởi vì các ngài tin tưởng rằng theo thời gian—dù ngắn hay dài—chân lý và sự khôn ngoan luôn chiến thắng sự dối trá và vu khống.

Đối với các môn đồ của Đấng Ki-tô đang chịu đựng tình cảnh khó khăn về mặt cảm xúc này, có hai đoạn Kinh Thánh, trong số nhiều đoạn khác, mời gọi hãy kiên nhẫn trong khi chờ đợi Đức Giê-hô-va:

« Đức Giê-hô-va thật tốt lành đối với người trông cậy Ngài, đối với linh hồn không ngừng tìm kiếm Ngài. Thật tốt khi im lặng chờ đợi sự cứu rỗi của Đức Giê-hô-va. Thật tốt cho người đàn ông khỏe mạnh mang ách từ thuở thanh xuân. Hãy để người ấy ngồi một mình và giữ im lặng, vì Ngài đã đặt ách lên người ấy. Hãy để người ấy đặt miệng mình vào bụi đất; biết đâu vẫn còn hy vọng. Hãy để người ấy đưa má cho kẻ đánh mình; hãy để người ấy chịu đầy dẫy sự sỉ nhục. » (Ai ca 3:25-30)

« Nhưng phần tôi, tôi sẽ trông mong Đức Giê-hô-va. Tôi muốn kiên trì chờ đợi Đức Chúa Trời của sự cứu rỗi tôi. Đức Chúa Trời tôi sẽ nghe tôi. » (Mi-chê 7:7)

16. Bởi lời nói của ngươi, ngươi sẽ được tuyên bố là công chính,
và bởi lời nói của ngươi, ngươi sẽ bị kết án

« 35 Người tốt từ kho báu tốt của mình đem ra những điều tốt, còn kẻ xấu từ kho báu xấu của mình đem ra những điều xấu. 36 Tôi bảo các ông, mọi lời vô ích mà người ta nói ra, họ sẽ phải khai trình vào Ngày Phán Xét; 37 vì bởi lời nói của ngươi, ngươi sẽ được tuyên bố là công chính, và bởi lời nói của ngươi, ngươi sẽ bị kết án. » (Ma-thi-ơ 12:35-37)

Chúa Giê-su Ki-tô đã cho thấy lời nói bộc lộ tình trạng trái tim tượng trưng của con người: « Người tốt từ kho báu tốt trong lòng mình sinh ra điều tốt, nhưng kẻ xấu từ kho báu xấu của mình sinh ra điều xấu; vì lòng đầy dẫy điều gì thì miệng mới nói ra điều ấy » (Lu-ca 6:45).

Khi nói về mười một sứ đồ trung thành, Chúa Giê-su Ki-tô đã nói rằng nội tâm họ trong sạch: « ‘Và các anh đều sạch, nhưng không phải tất cả.’ Thật vậy, ngài biết kẻ sẽ nộp mình. Chính vì thế ngài mới nói: ‘Không phải tất cả các anh đều sạch.’ » (Giăng 13:10, 11) Tại sao mười một sứ đồ lại trong sạch? Rất đơn giản, ý định trong lòng họ trong sạch. Tại sao Giu-đa Ích-ca-ri-ốt lại không trong sạch về mặt nội tâm? Là do ý định xấu xa muốn phản bội thầy mình là Chúa Giê-su Ki-tô. Ở phần sau một chút trong lời tường thuật của Giăng chương 13, có chép rằng Sa-tan “nhập vào” Giu-đa (Giăng 13:27). Điều này không nhất thiết có nghĩa là Sa-tan đã chiếm quyền kiểm soát ý chí tự do của Giu-đa Ích-ca-ri-ốt, mà đúng hơn là Giu-đa đã để mặc mình bị cuốn theo những lý luận ma quỷ muốn phản bội thầy. Như vậy, như Chúa Giê-su Ki-tô lại một lần nữa dạy dỗ, chính những lý luận xấu xa từ trong lòng mới làm cho con người trở nên ô uế về mặt thiêng liêng (Ma-thi-ơ 15:17-19).

Khi các môn đồ của Đấng Ki-tô, noi gương mười một sứ đồ trung thành, có một tấm lòng trong sạch với những ý định tốt đẹp, thì lần này—mượn một hình ảnh của sứ đồ Phao-lô—họ mời Đấng Ki-tô bước vào và ngự trong lòng mình: « Vì cớ đó, tôi quỳ gối trước mặt Cha, là Đấng mà mọi gia đình trên trời và dưới đất đều mang danh Ngài, cầu xin Ngài tùy theo sự giàu có vinh hiển của Ngài ban cho anh em được trở nên mạnh mẽ nơi con người bề trong—với quyền năng nhờ thần khí Ngài—để nhờ đức tin của anh em, Đấng Ki-tô ngự trong lòng anh em cùng với tình yêu thương; hầu cho anh em đâm rễ và đứng vững trên nền tảng, để có đủ khả năng cùng với tất cả các thánh đồ thấu hiểu chiều rộng, chiều dài, chiều cao và chiều sâu là như thế nào, và biết được tình yêu thương của Đấng Ki-tô vốn vượt quá sự hiểu biết, để anh em được đầy dẫy mọi sự trọn vẹn mà Đức Chúa Trời ban cho » (Ê-phê-sô 3:14-19).

Trong lời dạy về việc sử dụng cái lưỡi theo cách tốt và xấu, môn đồ và cũng là em của Chúa Giê-su Ki-tô là Gia-cơ, ở chương 3, đã viết như sau: « Cũng vậy, cái lưỡi là một bộ phận nhỏ nhưng lại khoe khoang những điều lớn lao. Hãy xem chỉ một ngọn lửa nhỏ cũng đủ thiêu rụi cả một khu rừng lớn dường nào! Thật vậy, cái lưỡi là một ngọn lửa. Cái lưỡi được cấu thành như một thế giới bất công giữa các bộ phận cơ thể chúng ta, vì nó làm ô uế cả thân thể và đốt cháy vòng quay của đời sống trên đất, và chính nó bị ghê-hen-na đốt cháy » (Gia-cơ 3:5, 6). Theo câu Kinh Thánh này, việc sử dụng sai trái cái lưỡi có sức mạnh đáng sợ là kết án người ta vào ghê-hen-na lửa, tức là cái chết không có khả năng sống lại, bởi vì, như ông viết, “nó làm ô uế cả thân thể và đốt cháy vòng quay của đời sống trên đất, và chính nó bị ghê-hen-na đốt cháy”. Do đó, để tránh một kết cục bi thảm như vậy, chúng ta phải trau dồi sự khôn ngoan từ trên cao: « Nhưng sự khôn ngoan từ trên cao trước hết là thanh sạch, kế đến là hiếu hòa, phải lẽ, sẵn sàng vâng lời, đầy lòng thương xót và bông trái tốt lành, không phân biệt thiên vị, không đạo đức giả. Hơn nữa, hạt giống của bông trái công chính được gieo trong sự bình an cho những người tạo dựng hòa bình » (Gia-cơ 3:17, 18).

17. Nếu ai muốn theo tôi, người ấy phải từ bỏ chính mình

« 24 Bấy giờ Chúa Giê-su bảo các môn đồ: “Nếu ai muốn theo tôi, người ấy phải từ bỏ chính mình, vác cây khổ hình của mình và liên tục theo tôi. 25 Vì ai muốn cứu linh hồn [mạng sống] mình thì sẽ mất, còn ai vì tôi mà mất linh hồn [mạng sống] mình thì sẽ tìm lại được. 26 Nếu một người được cả thế gian mà phải trả giá bằng chính linh hồn [mạng sống] mình thì có ích lợi gì? Hoặc người ta sẽ lấy gì mà đổi lấy linh hồn [mạng sống] mình? 27 Vì Con Người sẽ đến trong vinh hiển của Cha ngài cùng với các thiên sứ ngài, và bấy giờ ngài sẽ báo đáp cho mỗi người tùy theo hành vi của họ.” » (Ma-thi-ơ 16:24-27)

Đây là một điểm dạy dỗ ít được biết đến: sự từ bỏ bản thân hay cái tôi vì lợi ích của Đấng Ki-tô. Qua lời tuyên bố này, ngài giúp các môn đồ hiểu rằng vào một thời điểm nào đó trong thánh chức của mình, họ chắc chắn sẽ phải đưa ra sự lựa chọn giữa lợi ích cá nhân và lợi ích của Đấng Ki-tô. Môn đồ của Đấng Ki-tô phải sẵn sàng từ bỏ chính mình, đến mức chấp nhận hy sinh mạng sống vì Đấng Ki-tô (mất linh hồn mình vì tôi), để rồi sau đó được hoàn trả lại vào kỳ sống lại của những người công chính (sẽ tìm lại được) (Giăng 5:28, 29). Tuy nhiên, môn đồ của Đấng Ki-tô nào sợ chết đến mức tìm cách giữ lấy mạng sống bằng cái giá của một sự thỏa hiệp nghiêm trọng, thì sẽ vĩnh viễn đánh mất mọi niềm hy vọng về sự sống vĩnh cửu (Vì ai muốn cứu linh hồn mình thì sẽ mất).

Cùng một điểm dạy dỗ này được lặp lại, lần này dưới góc độ tình yêu thương dành cho Đấng Ki-tô và tình cảm tự nhiên dành cho các thành viên trong chính gia đình mình: « Đừng nghĩ rằng tôi đến để đem hòa bình cho trái đất; tôi đến không phải để đem hòa bình, mà là thanh gươm. Vì tôi đến để gây ra sự chia rẽ: con trai chống lại cha, con gái chống lại mẹ, và con dâu chống lại mẹ chồng. Phải, kẻ thù của một người sẽ chính là người nhà của mình. Ai yêu mến cha hoặc mẹ hơn tôi thì không xứng đáng với tôi; và ai yêu mến con trai hoặc con gái hơn tôi thì không xứng đáng với tôi. Bất cứ ai không chấp nhận cây khổ hình của mình và theo sau tôi thì không xứng đáng với tôi. Ai tìm thấy linh hồn [mạng sống] mình thì sẽ mất, còn ai vì tôi mà mất linh hồn [mạng sống] mình thì sẽ tìm lại được » (Ma-thi-ơ 10:34-39).

Trong đoạn Kinh Thánh này, Chúa Giê-su Ki-tô giải thích rằng sự dạy dỗ của ngài chắc chắn sẽ gây ra trong nhiều gia đình những sự rạn nứt, chia rẽ khiến đức tin của các môn đồ Đấng Ki-tô bị thử thách. Chúa Giê-su Ki-tô nói rõ rằng các môn đồ của ngài không được nhượng bộ trước sự thao túng tình cảm của những thành viên khác không tin đạo trong gia đình. Người môn đồ phải đặt tình yêu thương dành cho Đấng Ki-tô lên trước tình yêu thương dành cho các thành viên trong gia đình mình, bằng cách không thỏa hiệp như việc từ bỏ bước theo dấu chân Đấng Ki-tô cùng với mọi thử thách đi kèm: « Thật vậy, anh em được kêu gọi vào con đường này, bởi lẽ Đấng Ki-tô cũng đã chịu khổ vì anh em, để lại cho anh em một gương mẫu hầu anh em theo sát dấu chân ngài » (1 Phi-e-rơ 2:21). Chúa Giê-su Ki-tô cũng nhắc lại điểm dạy dỗ đầy an ủi rằng lòng can đảm của các môn đồ Đấng Ki-tô sẽ được ban thưởng bằng sự sống vĩnh cửu (Giăng 17:3).

18. Hãy trả lại những gì của Sê-sa cho Sê-sa,
nhưng những gì của Đức Chúa Trời cho Đức Chúa Trời

« 20 Sau khi theo dõi ngài sát sao, họ sai những người được thuê ngầm giả bộ làm người công chính, nhằm gài bẫy ngài trong lời nói, để giao nộp ngài cho chính quyền và quyền lực của quan tổng đốc. 21 Họ chất vấn ngài rằng: “Thưa Thầy, chúng tôi biết Thầy nói và dạy đúng đắn, không hề thiên vị, nhưng dạy đường lối của Đức Chúa Trời theo đúng chân lý: 22 Chúng tôi có được phép nộp thuế cho Sê-sa hay không?” 23 Nhưng ngài nhận ra mưu chước của họ nên bảo: 24 “Hãy cho tôi xem một đồng đơ-ni-ê. Đồng tiền này mang hình và chữ khắc của ai?” Họ đáp: “Của Sê-sa.” 25 Ngài bảo họ: “Vậy thì chắc chắn hãy trả lại những gì của Sê-sa cho Sê-sa, nhưng những gì của Đức Chúa Trời cho Đức Chúa Trời.” 26 Thế là họ không thể bắt bẻ ngài qua câu nói này trước mặt dân chúng, mà còn kinh ngạc trước câu trả lời của ngài nên không nói được lời nào » (Lu-ca 20:20-26).

Chúa Giê-su Ki-tô đã dạy hãy trả lại cho Sê-sa những gì thuộc về Sê-sa và trả lại cho Đức Chúa Trời những gì thuộc về Đức Chúa Trời (Lu-ca 20:25). Tín đồ Đấng Ki-tô trả lại cho Sê-sa những gì thuộc về Sê-sa thì có thái độ tôn trọng đối với các nhà cầm quyền được thiết lập tại quốc gia của mình. Nơi 1 Phi-e-rơ 2:17 có chép rằng hãy kính sợ Đức Chúa Trời và tôn trọng vua. Theo văn cảnh, vua là người nắm giữ quyền hành của quốc gia mà ông cai trị. Sứ đồ Phao-lô, trong thư gửi tín đồ tại Rô-ma (13:1-7), khích lệ tất cả các tín đồ Đấng Ki-tô hãy tôn trọng chính phủ và các đại diện của chính phủ, dù họ là vua, hoàng thân, tổng thống, bộ trưởng, nghị sĩ… Đoạn văn này cho thấy chúng ta phải tôn trọng những người được trao quyền thi hành luật pháp, tức là cảnh sát, quân đội ở một số quốc gia, thẩm phán, công tố viên và các đại diện khác nhau của các cơ quan hành chính, chẳng hạn như giáo viên tiểu học, giáo sư, hiệu trưởng, thanh tra thuế… Dẫu vậy, Chúa Giê-su Ki-tô đã nói thêm rằng chúng ta phải trả lại cho Đức Chúa Trời những gì thuộc về Đức Chúa Trời. Điều thuộc về Đức Chúa Trời chính là sự sống mà Ngài đã ban cho chúng ta. Do đó, nếu bất kỳ nhà nước nào chiếm đoạt một cách âm thầm, thậm chí đồi bại thân thể chúng ta và thân thể con cái chúng ta, thì như sứ đồ Phi-e-rơ đã nói trước một tòa án: « Chúng tôi phải vâng lời Đức Chúa Trời với tư cách là đấng cai trị hơn là vâng lời loài người » (Công vụ 5:29).

19. Hãy để trẻ nhỏ đến với tôi

« 13 Bấy giờ người ta đem các trẻ nhỏ đến với ngài để ngài đặt tay lên chúng và cầu nguyện; nhưng các môn đồ quở trách họ. 14 Tuy nhiên, Chúa Giê-su bảo: “Hãy để các trẻ nhỏ yên, đừng ngăn cản chúng đến với tôi nữa, vì nước trời thuộc về những người giống như chúng.” 15 Ngài đặt tay lên chúng rồi rời khỏi nơi đó. » (Ma-thi-ơ 19:13-15)

Tại sao các môn đồ lại ngăn cản các bậc cha mẹ đưa con cái đến gần Chúa Giê-su Ki-tô để ngài ban phước cho chúng? Có lẽ họ nghĩ rằng Chúa Giê-su Ki-tô, chỉ vài ngày trước khi chịu chết tại Giê-ru-sa-lem, đang quá bận tâm nên có thể sẽ phải “chịu đựng” (theo suy nghĩ của các sứ đồ) sự hiện diện của những đứa trẻ đầy nhiệt huyết, tràn ngập niềm vui và có phần ồn ào. Hai lời tường thuật song song cho thấy rất có thể Chúa Giê-su Ki-tô đã phẫn nộ trước sự nghiêm khắc của các sứ đồ khi ngăn cản trẻ nhỏ đến gần ngài (Mác 10:13-15; Lu-ca 18:15-17). Nên hiểu thế nào về việc nước trời thuộc về những người giống như chúng? Cần làm rõ rằng Chúa Giê-su Ki-tô không hề cổ vũ tính trẻ con hay sự ấu trĩ hóa nơi các hội thánh tín đồ Đấng Ki-tô hoặc nơi các dân tộc nói chung. Sứ đồ Phao-lô đã viết rằng các môn đồ phải đạt đến sự thành thục, tức tình trạng của người trưởng thành về mặt thiêng liêng (Hê-bơ-rơ 6:1).

Chính qua một câu hỏi mà Chúa Giê-su Ki-tô đã làm rõ ý nghĩa lời dạy của ngài về trẻ nhỏ và nước trời: « Vào giờ ấy, các môn đồ đến gần Chúa Giê-su và hỏi: “Vậy ai là người lớn nhất trong nước trời?” Ngài bèn gọi một đứa trẻ nhỏ đến, đặt đứng giữa họ và phán: “Quả thật, tôi bảo các anh: Nếu các anh không quay lại và trở nên như trẻ nhỏ, thì các anh sẽ chẳng bao giờ vào được nước trời. Vậy ai tự hạ mình xuống như đứa trẻ nhỏ này, người ấy sẽ là người lớn nhất trong nước trời; và ai vì danh tôi mà tiếp đón một trẻ nhỏ như thế này là tiếp đón chính tôi. Nhưng ai làm vấp ngã một trong những người nhỏ bé này có đức tin nơi tôi, thì thà buộc một cối đá lớn do lừa kéo vào cổ người ấy mà dìm xuống đáy biển rộng sâu còn có lợi hơn.” » (Ma-thi-ơ 18:1-6)

Chúa Giê-su Ki-tô thường gắn liền hình ảnh “trẻ nhỏ” với đức tính khiêm nhường, khiêm tốn và không bận tâm đến việc thu hút sự chú ý của người khác về phía mình. Chúa Giê-su Ki-tô nói rằng Cha Trên Trời của ngài, Giê-hô-va Đức Chúa Trời, tiết lộ ý nghĩa tư tưởng của Ngài cho “những người bé mọn”, tức là những người khiêm nhường: « Lạy Cha, Chúa của trời và đất, con công khai ngợi khen Cha, vì Cha đã giấu những điều này với giới khôn ngoan và trí thức, mà lại tiết lộ cho những người bé mọn » (Ma-thi-ơ 11:25). Chúa Giê-su Ki-tô chỉ ra rằng để trở nên giống như họ, cần phải “quay lại”, nghĩa là từng bước thay đổi hoàn toàn những lối suy nghĩ vốn đặt cái tôi của chúng ta lên hàng đầu. Sau khi ý thức được sự cần thiết này, Chúa Giê-su Ki-tô chỉ rõ rằng chúng ta phải trở nên khiêm nhường như trẻ nhỏ một cách chân thật.

Lời tường thuật cho thấy Chúa Giê-su Ki-tô đã vô cùng phẫn nộ trước cách các sứ đồ đối xử với những đứa trẻ đầy nhiệt huyết đến gần ngài để được ban phước. Thông tin đơn giản này là một thông điệp rõ ràng gửi đến những kẻ hiện đang làm hại trẻ em trên khắp thế giới: « Nhưng ai làm vấp ngã một trong những người nhỏ bé này có đức tin nơi tôi, thì thà buộc một cối đá lớn do lừa kéo vào cổ người ấy mà dìm xuống đáy biển rộng sâu còn có lợi hơn » (Ma-thi-ơ 18:6). Tại sao việc chết đuối dưới đáy biển với một cối đá buộc vào cổ lại có lợi hơn so với kẻ tấn công một hoặc nhiều đứa trẻ? Câu trả lời hợp lý nhất dường như là: người thứ nhất sẽ được sống lại trong kỳ sống lại chung của cả người công chính lẫn người không công chính (Công vụ 24:15). Trong khi đó, kẻ giết hại trẻ em, kẻ ấu dâm, kẻ buôn bán nội tạng người, tên lái buôn hóa chất giết người* tiến hành thí nghiệm trên trẻ em tại các trại trẻ mồ côi ở những quốc gia lỏng lẻo về bảo vệ trẻ em—tất cả những con người mang bản tính thú vật tấn công trẻ em này sẽ không được sống lại khi chúng bị hủy diệt vào kỳ hoạn nạn lớn (1 Cô-rinh-tô 2:14 “người xác thịt [tính thú vật]”; Ma-thi-ơ 24:21 “hoạn nạn lớn”).

* Trong sách Ê-sai 5:20 có chép: « Khốn cho những kẻ gọi điều thiện là ác và điều ác là thiện, kẻ lấy tối làm sáng và lấy sáng làm tối, kẻ lấy đắng làm ngọt và lấy ngọt làm đắng! ». Câu Kinh Thánh này mô tả cực kỳ chính xác sự đảo lộn giá trị đồi bại và mang tính ma quỷ của những kẻ kiến tạo sự dối trá và thao túng giết người này (Giăng 8:44). Những kẻ chăn bầy chỉ biết tự vỗ béo bản thân này đã cấm các bác sĩ chữa trị cho người cao tuổi bằng những hoạt chất ít tốn kém. Sau đó, chính những kẻ chăn bầy tự vỗ béo mình ấy lại đòi hỏi trẻ em phải đánh cược sức khỏe, thậm chí cả mạng sống của chính mình, vì chính những người cao tuổi mà họ đã đẩy vào nguy cơ tử vong khi cấm bác sĩ điều trị cho họ. Chính những kẻ chăn bầy tự vỗ béo mình ấy lại yêu cầu trẻ em phải mạo hiểm sức khỏe và mạng sống của mình vì người lớn, trong khi lẽ ra phải là điều ngược lại: chính người lớn mới là những người phải sẵn lòng mạo hiểm mạng sống vì trẻ em, thế hệ đại diện cho tương lai của nhân loại…

20. Vì ách của tôi êm ái và gánh của tôi nhẹ nhàng

« 25 Vào lúc ấy, Chúa Giê-su bèn cất tiếng nói: “Lạy Cha, Chúa của trời và đất, con công khai ngợi khen Cha, vì Cha đã giấu những điều này với giới khôn ngoan và trí thức, mà lại tiết lộ cho những người bé mọn. 26 Phải, thưa Cha, vì Cha thấy làm như vậy là đẹp ý Cha. 27 Mọi sự đã được Cha tôi giao phó cho tôi; không ai biết rõ Con trừ ra Cha, và cũng không ai biết rõ Cha trừ ra Con cùng người nào mà Con muốn tiết lộ cho. 28 Hãy đến với tôi, hỡi tất cả những ai đang vất vả và gánh nặng, tôi sẽ làm cho các bạn được tươi tỉnh lại. 29 Hãy mang lấy ách của tôi và học theo tôi, vì tôi có tính tình dịu dàng và lòng khiêm nhường, thì linh hồn các bạn sẽ tìm thấy sự tươi tỉnh. 30 Vì ách của tôi êm ái và gánh của tôi nhẹ nhàng.” » (Ma-thi-ơ 11:25-30)

Chúa Giê-su Ki-tô yêu thương sâu đậm nhân loại, toàn thể loài người, và ngài đã chứng minh điều đó bằng cách hiến dâng mạng sống mình để chuộc lại nhân loại (Giăng 3:16). Khi ở trên đất, ngài là tấm gương phản chiếu trọn vẹn tình yêu thương của Đức Chúa Trời (1 Giăng 4:8). Ngài yêu mến dân chúng, được dân chúng yêu mến và ngài hòa mình vào giữa họ. Ngay trước khi chữa lành cho một người phụ nữ, Kinh Thánh chép như sau: « Đám đông chen lấn ngài tứ phía. (…) Phi-e-rơ thưa: “Thưa Thầy, đám đông đang vây quanh và chen lấn Thầy dữ lắm” » (Lu-ca 8:42, 45). Ngài đau lòng trước tình trạng dân chúng bị bỏ mặc về mặt thiêng liêng bởi tầng lớp lãnh đạo vốn có bổn phận phải định hướng thiêng liêng cho họ: « Khi thấy đám đông, ngài động lòng trắc ẩn đối với họ, vì họ bị hành hạ và tản lạc như chiên không có người chăn » (Ma-thi-ơ 9:36). Ngài không ngần ngại gần gũi những người bị xem là thành phần bị ruồng bỏ trong xã hội, nhằm mục đích đưa họ trở về con đường ngay thẳng của Đức Chúa Trời (Lu-ca 7:36-50; 15:1-10). Trong khi bênh vực dân chúng, ngài cũng không do dự vạch trần lối hành xử đạo đức giả và vô nhân đạo của tầng lớp thầy kinh luật và người Pha-ri-si (Ma-thi-ơ chương 23).

Chúa Giê-su Ki-tô từng nói rằng việc đi theo ngài với tư cách môn đồ sẽ mang lại nhiều thử thách và đòi hỏi sự từ bỏ chính mình: « Và bất cứ ai không chấp nhận cây khổ hình của mình và theo sau tôi thì không xứng đáng với tôi » (Ma-thi-ơ 10:38). Vì vậy, khi ngài nói rằng ách của ngài êm ái và gánh của ngài nhẹ nhàng, điều đó liên quan đến cách thức mà Chúa Giê-su Ki-tô thực thi quyền hành của mình. Trước hết, Chúa Giê-su Ki-tô dạy dỗ chân lý giúp giải thoát con người khỏi những lời dối trá của loài người: « Các bạn sẽ biết chân lý, và chân lý sẽ giải phóng các bạn » (Giăng 8:32). Sự tự do này nằm ở khả năng tự mình lĩnh hội hay nhận thức được chân lý Kinh Thánh ấy thông qua việc suy ngẫm những điều đã học. Chúa Giê-su Ki-tô đã dạy các môn đồ có được khả năng suy tư này trong không gian bao la của sự hiểu biết về Đức Chúa Trời, đặt nền tảng trên chân lý. Cụm từ “Anh nghĩ sao?” là một lời mời gọi hãy tự mình hình thành quan điểm hoặc điều chỉnh quan điểm dựa trên chiều sâu khôn ngoan trong tư tưởng của Đức Chúa Trời (Ma-thi-ơ 16:13; 17:25; Rô-ma 11:33, 34; 1 Cô-rinh-tô 2:16).

Chúa Giê-su Ki-tô luôn quan tâm đến cảm xúc của các sứ đồ và môn đồ mình. Chỉ đến thời điểm ngay trước đó không lâu, ngài mới buộc phải tiết lộ cho họ biết rằng ngài phải chịu chết tại Giê-ru-sa-lem (Ma-thi-ơ 16:21). Ngài cũng kiên nhẫn chịu đựng những khuyết điểm lặp đi lặp lại của các sứ đồ khi họ thường xuyên tranh cãi xem ai là người lớn nhất trong số họ (Mác 9:33-37; Lu-ca 9:46-48; 22:24-27; Giăng 13:14). Có một đoạn Kinh Thánh tiên tri về Đấng Ki-tô tóm tắt rất hay và đầy hình ảnh về lòng thương xót cũng như lòng trắc ẩn mà ngài đã biểu lộ trong suốt thánh chức trên đất đối với những người có hoàn cảnh thấp hèn: « Kìa! Đầy tớ ta mà ta nâng đỡ! Đấng ta đã chọn và linh hồn ta hài lòng! Ta đã đặt thần khí ta trên người. Người sẽ đem lại công lý cho các dân tộc. Người sẽ không kêu la hay lớn tiếng, và sẽ không làm cho tiếng mình vang lên ngoài đường phố. Người sẽ không bẻ gãy cây sậy đã giập; còn tim đèn lụi tàn, người sẽ không dập tắt. Với lòng trung tín, người sẽ đem lại công lý. Người sẽ không suy yếu hay bị nghiền nát cho đến khi thiết lập công lý trên đất » (Ê-sai 42:1-4). Nhờ đó, chúng ta hiểu rõ hơn tại sao ách của Đấng Ki-tô lại êm ái, nhẹ nhàng và dễ chịu khi mang lấy.

***

Lời Chúa là ngọn đèn cho chân tôi, là ánh sáng cho đường lối tôi (Thi Thiên 119:105)

Lễ kỷ niệm sự chết của Chúa Giêsu Kitô

Những câu chuyện về sự phục sinh của Chúa Giê-su Ki-tô nhằm củng cố niềm tin vào hy vọng về sự phục sinh và cuộc sống vĩnh hằng

Lời hứa của

Tại sao Chúa cho phép có đau khổ và cái ác?

Niềm hy vọng về cuộc sống vĩnh hằng

Các phép lạ của Chúa Giêsu Kitô để củng cố niềm tin vào

Giảng dạy cơ bản của Kinh Thánh

Phải làm gì trước khi « đại nạn » xảy ra?

***

Other Asiatic Languages:

Chinese: 六个圣经学习主题

Japanese: 聖書研究の6つのテーマ

Khmer (Cambodian): ប្រធានបទសិក្សាព្រះគម្ពីរចំនួនប្រាំមួយ

Korean: 6개의 성경 공부 기사

Laotian: ຫົກຫົວຂໍ້ການສຶກສາຄໍາພີ

Myanmar (Burmese): ကျမ်းစာလေ့လာမှုခေါင်းစဉ်ခြောက်ခု

Thai: หัวข้อการศึกษาพระคัมภีร์ 6 หัวข้อ

Tagalog (Filipino): Anim na Paksa sa Pag-aaral ng Bibliya

Indonesian: Enam Topik Studi Alkitab

Javanese: Enem Topik Sinau Alkitab

Malaysian: Enam Topik Pembelajaran Bible

Kazakh:Киелі кітапты зерттеудің алты тақырыбы

Mongolian: Библи судлалын зургаан сэдэв

Bible Articles Language Menu

Một bảng ngôn ngữ của hơn bảy mươi ngôn ngữ với sáu bài viết quan trọng trong Kinh thánh được viết bằng mỗi ngôn ngữ này…

Table of contents of the http://yomelyah.fr/ website

Đọc Kinh Thánh mỗi ngày. Nội dung này bao gồm các bài viết giáo dục về Kinh Thánh bằng tiếng Anh, tiếng Pháp, tiếng Tây Ban Nha và tiếng Bồ Đào Nha (Sử dụng Google Dịch để chọn một trong những ngôn ngữ này, cũng như tiếng Việt để hiểu nội dung của các bài viết này)…

***

Những lời dạy của Chúa Giê-su Ki-tô giúp con người đạt được sự khôn ngoan thiêng liêng

Plus de publications

Вчення Ісуса Христа, що ведуть до духовної зрілості

Учение Иисуса Христа, ведущее к духовной зрелости

Những lời dạy của Chúa Giê-su Ki-tô giúp con người đạt được sự khôn ngoan thiêng liêng

Những câu chuyện về sự phục sinh của Chúa Giê-su Ki-tô nhằm củng cố niềm tin vào hy vọng về sự phục sinh và cuộc sống vĩnh hằng